ONDERZOEK

Arbeidsinspectie: uitbuiting in de bouw neemt toe

Bouw * (bron Unsplash Jesse Orrico)

De Arbeidsinspectie ziet een toename van misbruik van buitenlandse werknemers in de bouw. In het rapport Monitor arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling 2020-2021 schrijft de Arbeidsinspectie dat zo’n elf procent van het totale aantal meldingen arbeidsuitbuiting en 36 procent van het aantal meldingen ernstige benadeling betrekking had op ondernemingen in de bouw.

Tijdens het onderzoek stuitte de Arbeidsinspectie op meer dan dertig arbeidskrachten die vanuit Rusland, Belarus, Oekraïne en Georgië door tussenkomst van een Pools of Litouws uitzendbureau in Nederland in de bouw te werk werden gesteld.  Ze werden uitbetaald naar de loonstandaard van het land waar vanuit gedetacheerd werd, wat in strijd is met de Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie (WagwEU). In twee gevallen waren hun paspoorten ingenomen.

Hamsters

De Arbeidsinspectie kwam na tips op situaties waarbij de werkers op de bouw sliepen. Dat is niet toegestaan. Eén geval wordt uitgebreid beschreven:

‘Na melding van de politie deed de Arbeidsinspectie een controle van een bouwlocatie in de gemeente Lelystad. De bouwlocatie zou van kantorencomplex omgebouwd worden tot appartementen. Bij controle werden 18 bouwvakkers werkend aangetroffen, maar voor hen ontbrak een tewerkstellingsvergunning om in Nederland te werken. De bouwlocatie werd door bouwvakkers ook gebruikt om er te wonen en te slapen. Er lagen kleren, schoenen en er hing was te drogen. Ook werden er door de bouwvakkers hamsters gehouden als huisdier, blijkens de kooien en diervoeding die er aangetroffen werd.

Visum

De verblijfslocatie van de bouwvakkers was verder verre van veilig. Elektriciteitskabels hingen overal los en waren ondeugdelijk aangelegd. Reden voor de Arbeidsinspectie om de hele bouwlocatie af te sluiten. De bouwvakkers verklaarden voor een Poolse onderneming te werken, onder leiding van een voorman in Nederland. Hun arbeidscontract had daarbij dezelfde duur als de duur van hun Poolse visum. Ook de verloning zou in Polen plaats vinden. De bouwvakkers kregen voor hun 40-urige werkweek tussen de 3000 en 4000 zloty betaald, wat omgerekend op ongeveer tussen de 640-860 euro uitkomt. Het was niet de eerste keer dat de Arbeidsinspectie hier een controle deed. In het jaar daarvoor constateerde de Arbeidsinspectie al dat op de locatie gewoond werd. Toentertijd was al duidelijk gemaakt aan de opdrachtgever dat dit niet is toegestaan.’

Benadeling

Het gaat om twee verschillende soorten vergrijpen, niet alleen in de bouw overigens maar ook in sectoren als de horeca en de transportsector. Ernstige benadeling is de situatie waarin een werkgever de arbeidswetten voor loon, arbeidstijden, arbeidsomstandigheden en/of legaal werk één of meerdere malen in ernstige mate overtreedt. Deze ernstige overtredingen staan in het Arbeidstijdenbesluit, het Arbeidsomstandighedenbesluit, het Besluit minimumloon en minimumvakantiebijslag, het Besluit wet arbeid vreemdelingen en de Huisvestingswet.

Mensenhandel

Arbeidsuitbuiting is een vorm van mensenhandel. Het gaat dan om de situatie waarin een verdachte een ander iets dwingt te doen, zoals werven, vervoeren, huisvesten en tewerkstellen. Mensenhandel is een misdrijf tegen de persoonlijke vrijheid met een wettelijk strafmaximum van twaalf jaar. De strafbaarheid hiervan is geregeld in artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht.

Geheim

De resultaten van het onderzoek zijn gebaseerd op meldingen. De Arbeidsinspectie ontving in 2020 en 2021 in totaal circa 31.154 meldingen, waarvan 661 meldingen (2%) over arbeidsuitbuiting of ernstige benadeling. Omdat het gaat om zaken die zich in het geheim afspelen zijn niet alle gevallen bekend, vermoeden de schrijvers van het rapport. De meeste meldingen over deze vergrijpen komen uit Noord-Holland, Zuid-Holland, en Noord-Brabant. Dat zijn ook de provincies in Nederland waar de meeste bedrijvigheid plaatsvindt.

LEES OOK:

Aannemers betalen 50.000 euro boete voor dodelijk ongeval bij aanleg Rijnlandroute

Bedrijfsongevallen in de bouw zijn vaak te voorkomen

Auteur: Redactie