Oplossing in zicht voor nieuwe sluis Kornwerderzand

De nieuwe sluis wordt toegankelijk voor schepen met een diepgang van 4,70 meter. De breedte gaat van 14 naar 25 meter. De huidige draaibruggen worden basculebruggen en de vaargeulen in het IJsselmeer en Ketelmeer worden verdiept.2022, Rijkswaterstaat

De provincie Friesland roept mogelijk een fonds in het leven voor de financiering van de nieuwe sluis Kornwerderzand in de Afsluitdijk. Het bedrijfsleven moet 26,5 miljoen euro bijdragen, maar om voortgang te maken is de provincie bereid dat bedrag voor te schieten. Dat zou betekenen dat kan worden begonnen met de werkzaamheden.

De verruiming van de sluis gaat in totaal 215 miljoen euro kosten. Het merendeel daarvan komt voor rekening van de Rijksoverheid en de provincie Friesland. Belanghebbende marktpartijen, zoals scheepsbouwers, verladers en transporteurs, verklaarden zich bereid 26,5 miljoen euro mee te betalen. Hoe en wanneer dat precies moest gebeuren bleef echter lange tijd punt van discussie. Friesland wil dit bedrag nu gaan voorfinancieren. Als de sluis klaar is, moeten bedrijven die miljoenen terugbetalen, al naar gelang de omzet van de bedrijven.

Sluis en bruggen

De lengte van de nieuwe sluis blijft gelijk, maar hij wordt toegankelijk voor schepen met een diepgang van 4,70 meter. De breedte gaat van 14 naar 25 meter. In plaats van de huidige draaibruggen in de A7 komen er vier basculebruggen, ‘klapbruggen’ met een contragewicht. De twee doorvaartopeningen zijn straks respectievelijk 21,50 en 25 meter breed. De bestaande vaargeulen op het IJsselmeer en Ketelmeer worden eveneens verdiept, zodat de havens van Makkum, Lemmer, Urk, Lelystad, Meppel en Kampen voor grotere zeeschepen bereikbaar zijn. Het vrijkomende zand wordt onder meer gebruikt voor projecten op de Afsluitdijk, zoals de vismigratierivier.

Het is nog steeds de bedoeling dat de huidige bruggen uiterlijk in 2025 zijn vervangen. Voor de geulen en de sluis is afgesproken dat deze uiterlijk in 2028 klaar moeten zijn. Op nadrukkelijk verzoek van de deelnemende bedrijven blijft de ambitie echter overeind om gelijktijdig met de bruggen gereed te zijn.

Tegenvallers

De opwaardering van de sluis en de bruggen bij Kornwerderzand heeft vanaf het begin al te maken gehad met tegenvallers. Zo wees Europa in 2015 de subsidieaanvraag van 56 miljoen euro voor de opwaardering van de Kornwerderzandsluizen af. Het bestaande sluizencomplex zou volledig worden vervangen. Het huidige toeleidingskanaal zou worden omgebouwd tot volwaardige sluis van ongeveer 25 meter breed en 140 meter lang. De bedoeling was in 2017 te beginnen met het werk. In 2018 zou het klaar moeten zijn.

Ook floot de rechter de provincie Friesland terug. De vernieuwing van de bruggen had de provincie onderhands gegund aan aannemerscombinatie VOF IJsselmeerwerken. Concurrent Van Hattum en Blankevoort spande een kort geding aan en kreeg gelijk.

Allerlei problemen

En dit jaar kwamen er eveneens tegenvallers aan het licht voor de werken bij Kornwerderzand. Zo ontstonden vertragingen bij de versterking van de Afsluitdijk en de verdieping van de vaargeulen in het IJsselmeer. Ook zijn er problemen met verzilting, de bijdrage van het bedrijfsleven en de prijsontwikkeling en inflatie. Minister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat zei direct niet opnieuw de portemonnee te zullen trekken. Hij legde de verantwoordelijkheid voor deze risico’s bij de provincie Friesland. Die heeft nu mogelijk een oplossing gevonden. Vrijdag 23 september komt de provincie met meer details naar buiten.

Lees ook:

Nieuwe binnendeur voor Noordersluis IJmuiden

200 schadeclaims na opblazen sluismuur

Auteur: Erik van Huizen