Rechter, rechtbank. Foto: iStock / Wavebreakmedia

Meer onderzoek nodig naar stikstofeffect tracébesluit ViA15

Demissionair minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat of haar opvolger moet zich opnieuw gaan buigen over de stikstofgevolgen van het megaproject ViA15 voor de omliggende beschermde Natura200-natuurgebieden. De Raad van State keurt het tracébesluit voor doortrekken en verbreden van de A15 en A12 bij Arnhem nog niet goed.

Dat is kort samengevat de strekking van een 200 pagina tellende tussenuitspraak van de Raad van State over het tracébesluit ‘A15/A12 Ressen-Oudbroeken (ViA15)’. De minister krijgt een half jaar de tijd om met een betere motivatie te komen of om het tracébesluit aan te passen. Daarna doet de bestuursrechter een definitieve uitspraak.

Tientallen bezwaren

Bij de Raad van State waren 44 beroepschriften ingediend, afkomstig van bewoners en bedrijven uit de omgeving van de snelwegen. De bewaren hadden niet allemaal betrekking op stikstofuitstoot, maar ook op zaken als geluid, luchtkwaliteit, flora, fauna en de angst voor aantasting van het woongenot. Bijna al die bezwaren zijn ongegrond verklaard. Daar hoeft de Raad van State in de einduitspraak niet opnieuw op in te gaan.

De bestuursrechter verwerpt de ondersteunende stikstofberekeningen van het ministerie in het tracébesluit. Daarin wordt de stikstofuitstoot van verkeer op meer dan 5 kilometer afstand van de weg niet meegenomen, waardoor onvoldoende duidelijk is hoeveel stikstof er neerkomt in beschermde natuurgebieden. Die kennis is wel noodzakelijk op grond van Europese natuurwetgeving, stelt de Raad van State.

Gevolgen andere infraprojecten

De uitspraak van de Raad van State kan ook gevolgen hebben voor andere grote infraprojecten. In de stikstofberekeningen voor het tracébesluit ViA15 heeft het ministerie gebruik gemaakt van het rekenmodel SRM2 in de AERIUS Calculator. Dat model wordt bij meer projecten toegepast. De Raad van State oordeelt nu dat nog niet vaststaat dat die berekeningen een volledig beeld geven van de hoeveelheid stikstof die terechtkomt in beschermde natuurgebieden.

De kritiek van de bestuursrechter heeft te maken met de zogeheten afkap-optie voor verkeer in het SRM2-rekenmodel. Hierbij wordt stikstofuitstoot van verkeer die terechtkomt op meer dan 5 kilometer afstand van de weg niet meegenomen in de berekeningen. De Raad van State vindt dat onlogisch omdat zo’n afkap-optie niet gebruikt wordt voor andere bronnen van stikstofuitstoot, zoals scheepvaart of veehouderijen. Zonder afkap kan op veel grotere afstanden worden berekend waar stikstof terechtkomt.

Nieuwe stikstoftegenvaller

De uitspraak van de Raad van State betekent een flinke tegenvaller voor het ministerie. Ook voor verschillende andere grote projecten moest het tracébesluit aangepast worden vanwege stikstof. In die gevallen ging het meestal om besluiten die gebaseerd waren op het inmiddels achterhaalde Programma Aanpak Stikstof (PAS), zoals bij wegverbreding N35 en de aanpassing van de A27/A12 Ring Utrecht.

Het project ViA15 is erop gericht om de bereikbaarheid in de regio Arnhem te verbeteren. Dat gebeurt op drie manieren: doortrekken van de A15, verbreden van de A12 en verbreden van de A15. Het project is eind 2019 gegund aan de combinatie GelreGroen, bestaande uit Dura Vermeer, BESIX, HOCHTIEF, Van Oord en John Laing. Het gaat om een DBFM-contract. Vooruitlopend op de uitspraak van de Raad van State heeft de bouwcombinatie in opdracht van Rijkswaterstaat en de provincie Gelderland het afgelopen jaar onderzoek gedaan en voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd.

Auteur: Redactie Infrasite