Amsterdam krijgt meer schone lucht voor minder geld

Maximaal effect per euro, zoveel mogelijk schone lucht per euro. Dat is het doel van het plan ‘Schone lucht voor Amsterdam’ waarmee het college van B&W op 17 mei heeft ingestemd. In deze herijking zijn alle luchtkwaliteitmaatregelen doorgerekend op hun rendement. Amsterdam krijgt anderhalf keer meer schone lucht voor tweederde van het geld met het pakket maatregelen dat nu voorligt. Met dit pakket geeft de gemeente € 41 miljoen minder uit. Tegelijkertijd wordt het effect bereikt alsof er per dag 3000 personenauto’s minder rijden op een drukke stadsweg als de Stadhouderskade.

Het gaat om maatregelen voor zakelijke veelrijders, niet om particulieren. De belangrijkste maatregelen zijn:

• Verschonen taxi’s, grote bestelauto’s en dieselvrachtwagens door overgang naar Euro 6/VI.

• Verschonen zakelijke veelrijders (zoals taxi’s en licht bestelverkeer) naar elektrisch vervoer en verdere aanleg oplaadinfrastructuur elektrisch rijden.

• Voortzetting milieuzone voor vrachtwagens en het voornemen om in 2013 ook een milieuzone voor bestelauto’s te hebben.

• Bundelen goederenvervoer, voorkeursnet goederenvervoer en verruimen tijden om te laden en lossen (venstertijden).

Schonere lucht voor minder geld

Met het vorige programma voor luchtkwaliteit zou een reductie bereikt worden van 1,1 microgram/m3

aan NO2 (stikstofdioxide) voor een budget van € 117 miljoen (2008-2016). Met het nu voorgestelde pakket maatregelen verwacht de gemeente een reductie van 1,6 microgram/m3 voor in totaal € 76 miljoen (2008-2016).

“Door de herijking krijgen we anderhalf keer zoveel effect voor tweederde van het geld. Dat is goed nieuws voor Amsterdam in deze financieel moeilijke tijden”, aldus verantwoordelijk wethouder Eric Wiebes.

Tegenvallende resultaten ombuigen

De laatste prognoses voor de luchtkwaliteit in 2015 vallen tegen. In de lucht mag volgens EU-normen in 2015 niet meer dan 40,5 microgram/m3 aan NO2 zitten. De gemeente verwacht een overschrijding van 2,8 microgram/m3 in 2015 als er geen aanvullende maatregelen worden getroffen. De belangrijkste oorzaak is dat nieuwe vrachtwagens (Euro IV en V) minder schoon zijn dan verwacht. De NO2-norm wordt op zeven drukke verkeerswegen overschreden, maar een groot aantal andere Amsterdamse drukke wegen bevindt zich net onder de norm. Voor fijnstof voldoet Amsterdam al wel aan de Europese normen.

De zeven knelpunten waar de NO2-norm wordt overschreden zijn: Amstelveenseweg, Prins Hendrikkade, Tweede Hugo de Grootstraat, Jan van Galenstraat, Stadhouderskade, Amsteldijk en Surinamestraat. Drie van de zeven knelpunten worden opgelost met de voorgestelde maatregelen (Stadhouderskade, Amsteldijk en Surinamestraat). Op de andere knelpunten komt nader onderzoek naar specifieke maatregelen. Het knelpunt Prins Hendrikkade wordt bijvoorbeeld bijna opgelost met de inzet van schonere stadsbussen en rondvaartboten.

Amsterdam heeft invloed op 10% van de vervuiling

De lokale luchtverontreiniging wordt veroorzaakt door lokale, regionale, landelijke en zelfs internationale bronnen (zoals uitstoot van het Ruhrgebied). Amsterdam kan alleen lokale vervuilers aanpakken en tot 2015 zorgen voor ongeveer 10% van de benodigde verbetering.

Amsterdam kan het dus niet alleen, de luchtverontreiniging moet vooral landelijk worden aangepakt. De nieuwe knelpunten worden immers vooral veroorzaakt door tegenvallende normen Euro IV en V. De gemeente denkt bijvoorbeeld aan stimuleringsmaatregelen voor Euro 6/VI-vrachtwagens en bestelauto’s, het fiscaal verleiden van zakelijke veelrijders om te kiezen voor veel minder vervuilende benzine en maatregelen op rijkswegen, vooral de ring A10.

Amsterdam wil luchtkwaliteitsmaatregelen die wérken. En Amsterdam is niet de enige. Verschillende gemeenten hebben al laten weten interesse te hebben voor deze herijking en de onderliggende berekeningen. In 2013 volgt een evaluatie van de herijking.

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: Gemeente Amsterdam