WnT: Nieuwe kennis over duurzame energieopwekking

Den Haag – Rijkswaterstaat heeft, samen met technici en wetenschappers, in een praktijkproef
nieuwe kennis opgedaan over duurzame energieopwekking. Conclusie is dat
elektrische energieopwekking uit het wegdek en met kleine windturbines op
lichtmasten mogelijk is. Voortgezet wetenschappelijk onderzoek is echter noodzakelijk
om de weg en haar omgeving op een effectieve manier in te kunnen zetten voor
duurzame energieopwekking.

Rijkswaterstaat wil een impuls geven aan de ontwikkeling en toepassing van technieken
die het mogelijk maken infrastructuur te combineren met het winnen van duurzame
energie. Daarom heeft het innovatieprogramma Wegen naar de Toekomst in 2001 een
ontwerpprijsvraag voor een ‘Energiek wegdek’ uitgeschreven. Uit de inzendingen is een
door BAM/NBM geleid consortium met TU Delft, Shell en Eneco gekozen. Hun ontwerp
is in de praktijk gebouwd en een jaar lang getest

Wegdek
Het basisprincipe van het ontwerp is het opwekken van elektrische energie door gebruik
te maken van temperatuurverschillen in het wegdek. In de winter is de temperatuur aan
de bovenkant van de constructie laag en onderin relatief hoog. In de zomer is de
constructie aan het wegoppervlak warm en onderin relatief koud. Thermokoppels
zouden in staat zijn om de temperatuurverschillen om te zetten in elektrische stroom.
Doel van de proef was vast te stellen of, en in welke mate, op deze manier energie uit
het wegdek kan worden gewonnen. Uit de praktijkproef is gebleken dat het principe
werkt, maar dat de energieopbrengst nog niet in verhouding staat tot de kosten. Ook
zijn de thermokoppels nog niet robuust genoeg voor toepassing in het wegdek. Het
principe is op een proeflocatie op de A18 in Didam, ter hoogte van verzorgingsplaats
Geulenkamp, getest.

Windturbines
Twee typen innovatieve windmolens maakten ook onderdeel uit van het ontwerp.
Voordeel van deze nieuwe generatie windturbines is het kleinere ruimtebeslag.
Hierdoor is integratie met een lichtmast mogelijk. De praktijkproef heeft geleerd dat
de robuustheid van de windturbines nog niet optimaal is en veel wind nodig is om
het optimale rendement te halen. Pluspunt ten opzichte van traditionele
windturbines is de goede inpassing in het landschap. De windturbines zijn een jaar
getest bij verzorgingsplaats De Brink langs de A50 bij Apeldoorn.

Toekomstverwachting
Het energiek wegdek heeft op de lange termijn zeker potentie, maar is op de korte
termijn nog niet geschikt voor brede toepassing in de snelweg. De techniek behoeft nog
verdere ontwikkeling en de kosten zijn nog niet in verhouding met de opbrengsten. Ook
de prestaties van de windmolens zijn op dit moment nog niet van dien aard dat
Rijkswaterstaat ze op korte termijn op grote schaal toe zal passen. Ook hiervoor geldt
dat verdere ontwikkeling noodzakelijk is.

Innovatieprogramma Wegen naar de Toekomst
‘Energiek wegdek’ is een proefproject van het innovatieprogramma Wegen naar de
Toekomst van Rijkswaterstaat. Dit programma ontwikkelt op basis van een toekomstvisie
concrete proefprojecten en demonstraties, die op korte termijn kunnen bijdragen aan het
verbeteren van de mobiliteit.

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: Wegen naar de Toekomst, Rijkswaterstaat