Waterstand Nederrijn flink verlaagd door Ruimte voor de Rivier van RWS

Vier maatregelen van Ruimte voor de Rivier van Rijkswaterstaat aan de Nederrijn zijn 30 oktober opgeleverd. De oplevering vond plaats in Elst in Utrecht. De van nature laaggelegen uiterwaarden zijn geschikt gemaakt voor extra waterafvoer in natte tijden. De oevers van de zomerkades zijn verwijderd en dat levert bij extreem hoogwater een lagere waterstand op bij de Doorwerthse waarden (3 cm), Tollewaard (3 cm) en Middelwaard (3cm). Bij Elst wordt de waterstand zelfs 13 cm lager.

Bij deze vier Ruimte voor de Rivier-projecten heeft Rijkswaterstaat de markt meer ruimte gegeven om de opdracht uit te voeren. Het resultaat: de projecten zijn een jaar eerder afgerond.

Bij extreem hoogwater was het terrein van de voormalige machinistenschool in Elst een knelpunt voor de afvoer van rivierwater. Door de steenfabriek te verwijderen en het terrein te verlagen, kan overvloedig Rijnwater via de Elster Buitenwaarden wegstromen naar de Amerongse Bovenpolder. Het rivierwater vloeit zo gecontroleerd over de uiterwaarden. Hierdoor wordt de waterstand op de Nederrijn verlaagd met 13 cm.

Niet alleen was er bij de inrichting van de vier gebieden oog voor de waterveiligheid, maar ook voor natuur, recreatie, en bedrijfsleven. Zo is de grootschalige vervuiling in de uiterwaard bij Elst opgeruimd en zijn tegelijkertijd de explosieven die nog in de grond zaten verwijderd. De uiterwaard bij Elst is nu beter toegankelijk voor wandelaars, dit onder andere door de aanleg van een passantensteiger. Uit respect voor de cultuurhistorie van het gebied is de oude schoorsteen van de steenfabriek gerestaureerd.

Nieuwe natuur

Bij de werkzaamheden voor Ruimte voor de Rivier bij Elst was de samenwerking met andere partijen zoals de gemeente Rhenen, Utrechts Landschap, het Waterschap en de provincie Utrecht zeer belangrijk. De provincie Utrecht is in de Uiterwaarden Nederrijn, van Wijk bij Duurstede tot en met Rhenen, bezig met het ontwikkelen van nieuwe natuur. Door bij Elst een impuls te geven aan de natuur is er een belangrijke schakel ingevuld van aaneengesloten natuur in de uiterwaarden. Ook in de provincie Gelderland vindt natuurontwikkeling plaats in de uiterwaarden van de Noordoever Nederrijn. Het totale project aan de Noordoever Nederrijn omvat de ontwikkeling van 40 km nieuwe natuur tussen Arnhem en Wijk bij Duurstede.

Bij Elst zijn door het verwijderen van de steenfabriek de Amerongse Bovenpolder en de Elster Buitenwaarden met elkaar verbonden. Dieren kunnen zo eenvoudiger van het ene naar het andere natuurgebied. In het natuurgebied zijn natte oeverzones en een ooibos gerealiseerd. Daarnaast werd op het voormalige steenfabriekterrein bij Elst een hoogwatervluchtplaats voor grazers aangelegd.

Ruimte voor de Rivier

De Nederlandse rivieren hebben steeds vaker te maken met hoge waterstanden. Ze krijgen meer regen- en smeltwater te verwerken, terwijl ze tussen de dijken maar weinig ruimte hebben. Hierdoor neemt de kans op overstromingen toe. Alleen dijkverhoging is onvoldoende om het toenemende overstromingsgevaar te keren. De waterstand in de rivieren moet omlaag.

Daarom geeft Rijkswaterstaat samen met waterschappen, gemeentes en provincies onze rivieren op ruim dertig plaatsen meer ruimte. Bijvoorbeeld door het verleggen van dijken, graven van nevengeulen en verdiepen van uiterwaarden. Op deze manier werken we samen aan de veiligheid van vier miljoen inwoners in het rivierengebied én aan een aantrekkelijke leefomgeving.

Zo krijgen bijvoorbeeld de uiterwaarden van de Rijn bij Arnhem niet alleen meer afvoercapaciteit, ze worden tevens omgevormd tot een groot recreatiegebied met strandjes, fietspaden en struingebieden. En het verruimen van de Merwede biedt Gorinchem behalve meer bescherming tegen hoogwater ook een economische impuls. De toegenomen transportmogelijkheden over water maken bedrijventerrein Avelingen beter bereikbaar en daarmee tot een aantrekkelijke vestigingsplaats voor ondernemers.

Onderwerpen:

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat