Wijziging organisatie en contracten Noord/Zuidlijn

Amsterdam – Om meer grip te krijgen op de kosten en de planning van de Noord/Zuidlijn heeft het college van B&W een aantal maatregelen genomen. Die sluiten aan op de in september 2006 ingezette lijn om de risico’s beter beheersbaar te maken. Deze lijn wordt doorgezet. Aanleiding voor deze maatregelen is onder andere de financiële prognose 2013, waarvan het college heeft kennisgenomen. Hieruit blijkt dat de verwachte kosten ten opzichte van de tussenstand uit september 2006 met ongeveer 41 miljoen euro zullen stijgen. De gemeente heeft de afgelopen maanden de onderhandelingen met de aannemers van de contracten Centraal Station en Binnenstad succesvol afgerond. Er zijn afspraken gemaakt over de kosten en planning. Om beter te kunnen sturen op tijd en geld wordt ook de organisatie van de Noord/Zuidlijn veranderd: Het particuliere adviesbureau Noord/Zuidlijn wordt opgenomen in het gemeentelijke projectbureau. Daarnaast is er een verzekering afgesloten waardoor de Noord/Zuidlijn nu geheel verzekerd is.

Wethouder Tjeerd Herrema (Verkeer en Vervoer): “Het project gaat een nieuwe fase in. Technisch verloopt het project grotendeels goed. We krijgen de risico’s steeds beter in beeld en de verzekeringsmarkt heeft zodanig vertrouwen in onze aanpak dat we de lijn nu eindelijk helemaal hebben kunnen verzekeren. Toch lopen de kosten elk jaar weer te hoog op. Er moet worden ingegrepen: Met de nieuwe organisatieopzet en nieuwe afspraken met de aannemers krijgen we veel meer grip op tijd en geld. We zijn een eind op weg, maar we zijn er nog niet. We moeten realistisch blijven: De aanleg van de Noord/Zuidlijn dwars door de historische binnenstad van Amsterdam is en blijft een groot en technisch ingewikkeld project.”

Afspraken aannemers
Om de voortgang van het project te bewaken en de financiële risico’s te verkleinen, heeft de gemeente met de aannemers van de moeilijkste contracten van de Noord/Zuidlijn (Centraal Station en Binnenstad) afspraken gemaakt over de kosten en de planning. Voor het contract Centraal Station is een tijdschema vastgesteld met een boeteregeling bij overschrijding van de mijlpalen. Daarnaast zijn hier de kosten herberekend. Voor het Binnenstadcontract (stations Rokin, Vijzelgracht en Ceintuurbaan) is overeenstemming bereikt over de kosten van de zogenaamde stelposten, waarvan de laatste, het ontgraven van de stations, nu ook is ingevuld. De nieuwe afspraken werden op 20 februari 2007 door beide aannemerscombinaties ondertekend.

Organisatie
Het college heeft besloten de Noord/Zuidlijnorganisatie te wijzigen, mede naar aanleiding van de adviezen van de Commissie Sorgdrager in 2005 en recentelijk van de heren Buck en Buis. Door de wijziging wordt de financiële kennis nog meer aan elkaar gekoppeld en kan er beter gestuurd worden. In het huidige organisatiemodel treedt het gemeentelijke projectbureau als opdrachtgever op voor het particuliere adviesbureau dat op zijn beurt de zaken regelt met de aannemers. Dit model heeft goed gewerkt bij de ontwikkeling van het project, maar is nu, nu het project verder in de uitvoeringsfase is, aan verandering toe. In de huidige fase, waarin de kosten en de planning onder druk staan, is het niet goed dat de gemeente op te grote afstand van die aannemers staat. Vanaf het begin van de bouw is de neiging ontstaan om meer op techniek dan op kosten en planning te sturen. Het gemeentelijke en particuliere bureau moeten daarom samengevoegd worden. Eén, ongedeelde, organisatie kan slagvaardiger opereren. De nieuwe organisatie moet op 1 september 2007 van start gaan.

Financiële prognose
Aan het begin van elk jaar stelt de gemeente een financiële prognose van de Noord/Zuidlijn op, waarbij de verwachte kosten tot het einde van het project en de financiële risico’s in kaart worden gebracht. Anders dan vorige jaren is in september 2006 bij de vaststelling van de gemeentebegroting 2007 al een tussenstand gemaakt, waarbij duidelijk werd dat voor het maken van nieuwe afspraken met de aannemers én voor het opvangen van andere tegenvallers uitgegaan moest worden van een extra kostenstijging van minimaal 83 miljoen euro. Uit de nieuwste financiële prognose 2013 blijkt dat de verwachte kosten nog 41 miljoen euro hoger uitvallen.

Deze kostenstijging wordt vooral veroorzaakt door:

  • Een hogere stelpost voor de ontgraving van de stations in de Binnenstad (12 miljoen);
  • Hogere kosten voor de onderhandelingsuitkomst op het Centraal Station (4,5 miljoen);
  • Hogere uitvoeringskosten bij het werk onder Centraal Station (15,5 miljoen).

De prognose van de totale overschrijding sinds het bouwbesluit van 2002 komt daarmee op ongeveer 14% van het totaal.

Bij het opstellen van de financiële prognose is ook een nieuwe risicoanalyse gemaakt, op basis van de aanbevelingen van de Commissie Sorgdrager. Deze precieze analyse laat zien dat een extra investering in het risicofonds nodig is van 44,5 miljoen euro. De dekking van de extra kosten en de investering in het risicofonds zal worden besproken bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2007 in juni in de gemeenteraad.
De planning van de oplevering van Noord/Zuidlijn is ten opzichte van de tussenstand in september niet gewijzigd en staat op voorjaar 2013.

Verzekering
De gemeente is er recentelijk in geslaagd de Noord/Zuidlijn geheel te verzekeren. De verzekering waar het om gaat is een CAR (Construction All Risk)-verzekering, bedoeld om het werk en alle materiële zaken op de bouwplaats te verzekeren. De aanleg van de Noord/Zuidlijn is inmiddels vier jaar gaande zonder noemenswaardige schade aan de bebouwing in de directe omgeving. Verzekeraars bleken nu bereid tot onderhandelen over een betaalbare verzekering. Eerder al, in mei 2005, sloot de gemeente een schadeverzekering voor de Noord/Zuidlijn af voor omgevingsschade. Voor de kosten van de nieuwe verzekering is dekking in het projectbudget en in de daarvoor gemaakte reservering in het gemeentelijke weerstandsvermogen.

De nieuwe projectorganisatie, CAR-verzekering en de financiële prognose 2013 zullen op 22 maart in de raadscommissie worden besproken.

Achtergrondinformatie (verzorgd door de redactie van Infrasite)
Gemeente maakt nieuwe afspraken voor Noord/Zuidlijn (25-09-2006)
Contract versnellingsmaatregelen Metrostation CS (27-02-2007)
Amsterdam verzekert Noord/Zuidlijn (23-05-2005)

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: Gemeente Amsterdam