Handvest voor multilevel governance in Europa klaar voor ondertekening

Het is tijd voor steden en regio’s om als volwaardige partners te gaan meebouwen aan een nieuw Europa!

Het Comité van de Regio’s zal op 9 mei, de feestdag van Europa, een oproep doen aan alle lokale en regionale overheden om hun handtekening te zetten onder het Handvest voor multilevel governance in Europa. Nu de Europese verkiezingen eraan komen (van 23 t/m 25 mei), is van belang dat alle bestuurslagen multilevel governance (ofwel een systeem van meerlagig bestuur) gebruiken als leidraad voor beleidsvorming: door meerlagig bestuur wordt het gemakkelijker om van elkaar te leren, voorbeelden van geslaagde methoden uit te wisselen en verder te bouwen aan de participatiedemocratie. Het Handvest staat online en kan door steden en regio’s op www.cor.europa.eu/mlgcharter worden ondertekend.

Het Handvest voor multilevel governance in Europa: wat is dat eigenlijk?

Het op 3 april 2014 door het Comité van de Regio’s goedgekeurde Handvest voor multilevel governance in Europa waarvoor het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa zijn steun heeft uitgesproken, is een politiek manifest van Europa’s steden en regio’s. Daarin worden overheidsinstanties opgeroepen om zowel bij vorming als bij de uitvoering van beleid van meerlagig bestuur de dagelijkse gang van zaken te maken. Meerlagig bestuur houdt voornamelijk in dat verschillende bestuurslagen (lokaal, regionaal, nationaal en Europees) samenwerken en beginselen toepassen die als leidraad dienen voor efficiënte beleidsvorming, zoals participatie, samenwerking, openheid, transparantie, inclusiviteit en samenhang. Al die beginselen zijn onontbeerlijk voor het welslagen van overheidsbeleid dat in het belang van de burgers wordt gevoerd.

"Op de feestdag van Europa, nog maar twee weken voordat de Europese verkiezingen beginnen, wordt met de lancering van de campagne voor de ondertekening van dit Handvest uiting gegeven aan de vastberaden wil van regionale en lokale overheden overal in Europa om volwaardige partners te worden in de besluitvorming van de EU", aldus Ramón Luis Valcárcel, voorzitter van het Comité van de Regio’s. "Alleen door samen te werken kunnen verantwoordelijke overheden op alle bestuursniveaus het euvel van de uitblijvende resultaten verhelpen en ervoor zorgen dat de EU haar streven naar duurzame groei, kwaliteitsbanen en territoriale samenhang waarmaakt."

Het Handvest is niet wettelijk bindend, maar verbindt de ondertekenende overheden er wel toe om bij het voeren van overheidsbeleid het beginsel van meerlagig bestuur toe te passen, in een samenwerkingsverband tussen overheid en particuliere ondernemingen projecten op te starten, de territoriale samenwerking op te voeren en hun administratie te moderniseren. Dit alles strookt met de inzet van het Comité van de Regio’s voor de behoorlijke toepassing van het subsidiariteitsbeginsel volgens welke besluiten moeten worden genomen op het meest doeltreffende bestuursniveau dat zo dicht mogelijk bij de burgers staat.

Wie kan het Handvest ondertekenen?

  • Alle lokale en regionale overheden van de EU – steden, graafschappen, districten, grootstedelijke gebieden, provincies, regio’s en wat dies meer zij – kunnen het Handvest ondertekenen.
  • Europese en nationale organisaties en netwerken van lokale en regionale overheden worden om formele steun gevraagd.
  • Politici op welk bestuursniveau dan ook kunnen er hun handtekening onder zetten.

Wat is het doel van de ondertekening van dit Handvest?

Overheden die het Handvest ondertekenen, hebben de volgende doelstellingen voor ogen:

  • meerlagig bestuur (ofwel samenwerking tussen politieke en administratieve organen van laag tot hoog en andersom) gebruiken om in hun regio/stad het ontstaan van een "Europese ingesteldheid" te bevorderen;
  • grensoverschrijdende samenwerking met andere regio’s/steden promoten doordat administratieve obstakels en geografische grenzen worden overwonnen;
  • hun administratie moderniseren. Daarbij willen die overheden alle voordelen trekken van digitale en innoverende oplossingen, voor meer transparantie en openheid zorgen en hoogwaardige en laagdrempelige overheidsdiensten leveren;
  • de deelname van burgers en maatschappelijke organisaties aan de besluitvorming bevorderen, wat een stap verder is in de richting van de participatiedemocratie.

Wat zijn daarvan de voordelen?

De initiatieven van overheden die het Handvest hebben ondertekend, winnen aan bekendheid. Dergelijke initiatieven zullen in de schijnwerpers worden gezet op de website van het Handvest en bij voor lokale en regionale overheden, lidstaten en EU-instellingen georganiseerde evenementen op hoog niveau.

De website van het Handvest en die evenementen zullen dienen als platforms voor uitwisselingen. Doel daarvan is om:

  • voorbeelden van geslaagde methoden op te sporen en te ontdekken welke innoverende projecten andere overheden die het Handvest hebben ondertekend, hebben gelanceerd;
  • uit te kijken naar potentiële partners voordat gezamenlijke initiatieven worden opgestart;
  • EU-beleid op lokaal en regionaal bestuursniveau, maar ook samen met de instellingen van de EU, voor te bereiden en onder toezicht te houden.

    Hoe moet te werk worden gegaan?

    Lokale en regionale overheden en hun netwerken/organisaties die het Handvest willen ondertekenen of hun steun daarvoor willen uitspreken, moeten op www.cor.europa.eu/mlgcharter een kort formulier invullen.

    Achtergrond

    Het Comité van de Regio’s heeft in 2009, met zijn Witboek over multilevel governance, het startsein gegeven voor een openbare raadpleging over een Handvest op dit gebied. Doel daarvan was om een gemeenschappelijke en gedeelde visie op Europees bestuur onderdeel te maken van de basiswaarden van de EU. Daarop heeft het Comité van de Regio’s zijn verbintenis kracht bijgezet in een verslag getiteld "Een vervolg op het witboek van het Comité van de Regio’s: Bouwen aan een Europese cultuur van multilevel governance"". Sindsdien werkt het hard aan een methode om toezicht te houden op de toepassing van het beginsel van multilevel governance door de instellingen van de EU, brengt het regelmatig een scorebord uit over multilevel governance en is het samen met de Commissie bezig om informatie te vergaren over geslaagde methoden op dit gebied.

    Multilevel governance heeft erkenning gekregen als leidraad voor de nieuwe regels van de EU voor het beheer van de structuur- en investeringsfondsen 2014-2020.

  • Auteur: Redactie Infrasite

    Bron: Committee of the Regions (CoR)