Landschappelijke waarden

Lanschappelijke waarde is een begrip uit de Ruimtelijke Ordening van Nederland. Het geeft aan dat er sprake is van een zekere waarde die wordt ontleend aan een beeld dat niet verstedelijkt is of anderszins verrommeld. Een dergelijk gebied valt op door de open ruimte al dan niet met verspreide bouwwerken. Zodra de verstening toeneemt, neemt de landschappelijke waarde af. Omdat Nederland een zeer hoge bevolkingsdichtheid kent is er een constante lobby om de nog voorhanden landschappelijke waarden te beschermen en te ontzien. Door de bevolkingsgroei en de wens om per persoon meer vierkante meters te bewonen, ook door de individualisering van de maatschappij, komt er steeds meer druk op de gebieden met landschappelijke waarden, met name in de randstad.

Formeel wordt de landschappelijke waarde van een gebied vastgelegd in het bestemmingsplan van een gemeente.

Bij grote projecten vormde dit tot 2007 een belemmering, omdat gemeenten het alleenrecht hadden op het vaststellen van een bestemmingsplan. In veel gemeenten leidde de "not in my backyard" gedachte tot het duurder worden van de grote projecten. M.n. bij de Betuweroute en de HSL-Zuid hebben de weigerachtige houding van sommige gemeentebestuurders en gedeputeerden tot grote kostenoverschrijdingen geleid.

Dit is mede aanleiding geweest om in de nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening de provincie en het rijk doordrukmacht te verschaffen, waarmee niet meewerkende gemeenten kunnen worden overruled. Gemeenten worden gedwongen om mee te werken aan de wijziging van het bestemmingsplan en anders doet de hogere overheid dat voor hen, met alle gevolgen van dien.