Stimuleringsregeling voor stil goederenmaterieel te weinig benut

De belangrijkste conclusie van het seminar ‘Silent Freight Rolling Stock’ is dat de spoorgoederensector nog een groot geldbedrag onbenut laat van de huidige stimuleringsregeling voor het uitrusten van goederenwagons met kunststofremblokken. Vanwege het risico op eventuele verkeersbeperkingen vanaf 2016 voor lawaaiige wagons, is het voor de spoorgoederensector van groot belang dat in 2014 en 2015 wagons worden omgebouwd, met gebruikmaking van de bestaande regeling. Die regeling is erop gericht om partijen te stimuleren om wagons met gietijzeren remblokken te voorzien van kunststofremblokken, waardoor de geluidsproductie van goederentreinen tot wel 10 decibel kan afnemen.

Het geluidsseminar werd op 3 juli door het ministerie van Infrastructuur en Milieu, ProRail en KNV, in samenwerking met Lloyd’s Register Rail georganiseerd. De deelnemende partijen, railgoederenvervoerders, wagoneigenaren, intermodale operators, onderhoudspartijen, infrastructuurbeheerders en vertegenwoordigers van het ministerie, kijken tevreden terug op een bijeenkomst waarin de klokken gelijk werden gezet rondom het geluidsdossier.

Toenemend aantal geluidsknelpunten

Directe aanleiding voor de bijeenkomst is het toenemend aantal geluidsknelpunten op het Nederlandse spoorwegnet. Een belangrijk actueel thema is de aanleg van het derde spoor in Duitsland tussen Emmerich en Oberhausen, als aansluiting op de Betuweroute. Hiervoor moeten in de periode 2015-2022 goederentreinen worden omgeleid via de Brabantroute en de IJssellijn. De knelpunten die ontstaan wanneer de zogenaamde geluidproductieplafonds (vastgesteld in SWUNG-wetgeving) worden overschreden, kunnen worden voorkomen als voor die tijd minstens 50% van het goederenmaterieel stil is.

Aansluiting met Europese regelgeving

Belangrijke onderwerpen waren verder de huidige en toekomstige nationale en Europese wet- en regelgeving. Landen zoals Nederland, Duitsland en Zwitserland lopen voorop met maatregelen om geluidsoverlast van het spoorvervoer te verminderen. In Nederland gelden er door de invoering van de wet SWUNG in 2012 geluidsproductieplafonds rondom spoorlijnen. In Duitsland moeten treinen met lawaaiige wagens een hogere vergoeding voor het gebruik van het spoor betalen en in Zwitserland is na een referendum een wet aangenomen die rijden met lawaaiige wagons vanaf 2020 verbiedt. In alle drie de landen bestaan (verschillende) stimuleringsregelingen.

Tijdens het seminar bleek dat vanwege Europese regelgeving (staatssteun), nationale overheden de wagoneigenaren maar in beperkte mate kunnen compenseren. EU regels maken voor wagoneigenaren een financiering mogelijk van 50% van de directe kosten voor het ombouwen van hun wagons. Dat is echter minder dan de huidige nationale stimuleringsregelingen aan vervoerders bieden. De nationale regelingen hebben betrekking op de gebruiksvergoeding, en zijn gericht op de vervoerders die daadwerkelijk stille kilometers maken. Op Europees niveau is daarnaast besloten dat vervoerders en wagoneigenaren een subsidieaanvraag kunnen doen voor 20% van de retrofitkosten voor geluid in het kader van de Connecting Europe Facility. Hiervoor is in Europees verband maximaal €260 miljoen gereserveerd.

Vereenvoudiging administratieve processen

De huidige Nederlandse regeling is alleen op de vervoerders gericht, terwijl juist de wagoneigenaren de investeringen moeten doen. Vervoerders en wagoneigenaren kunnen hier onderling afspraken over maken, maar dat gebeurt nog op beperkte schaal. Bovendien hebben vervoerders in de praktijk maar een beperkte invloed op de wagoneigenaren. Resultaat is dat subsidiegelden onbenut blijven. Om de administratieve lasten te verlagen wordt op dit moment onderzocht of met één aanvraag bij één loket meteen aanspraak kan worden gemaakt op de bestaande regelingen in Nederland, Duitsland en Zwitserland (de zgn. one-stop-shop voor geluid bonussen). Afgesproken is dat het ministerie, ProRail, vervoerders en ook de wagoneigenaren gezamenlijk verder gaan onderzoeken op welke manier de administratieve processen van de regelingen samen met Duitsland en Zwitserland vereenvoudigd kunnen worden.

Een wagon is stil, wanneer deze is voorzien van zogenaamde kunststofremblokken (LL-blokken of K-blokken). Relatief nieuwe wagons (gebouwd na 2006) zijn reeds voorzien van de genoemde kunststofremblokken.

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: Koninklijk Nederlands Vervoer