Paul Oortwijn nieuwe directeur ONRI

Den Haag – ONRI heeft bij het aantreden van de nieuwe directeur net een intensieve ‘positioneringsdialoog’ achter de rug: ‘Wat zijn de kerntaken van ONRI?’ Paul Oortwijn heeft de drie belangrijkste taken paraat. ONRI is allereerst een belangenbehartiger voor de marktwerking. Dat gebeurt door een sector die zich professionaliseert en profileert. En dat kan het best vanuit sterke netwerken. Oortwijn over ondernemerschap, innovatie en het nieuwe risicomanagement.

De branche behartigt primair voor de belangen door te ijveren voor branchevoorwaarden (de DNR 2005), professionele aanbestedingen en nieuwe contractvormen (proces- en systeeminnovatie), outsourcing bij de overheid en optreden tegen oneerlijke concurrentie. Collectieve belangenbehartiging kun je alleen doen op brancheniveau.
Oortwijn voelt zich daar uitstekend in thuis. Hij is al jarenlang intensief betrokken bij het als branche ijveren voor markt en marktwerking; niet alleen als voorzitter van het platform RI van ONRI, maar ook in overleg met Rijkswaterstaat en ProRail, in PSIBouw, VNO-NCW en diverse andere netwerken. Het eerste interview dat ONRI Intern met hem had in 2001 ging over PPS. ‘Ja, publiek private samenwerking is een rode draad in mijn werk. Daarin heb je te maken met veel facetten van marktwerking.’

Lessen
Oortwijn was voor Grontmij en eerder Rijkswaterstaat betrokken bij PPS, maar ook voor kleinere ingenieursbureaus. Hij kent de sector van binnenuit, hij weet wat ondernemen is. Hij heeft al vroeg enkele stevige ondernemerslessen geleerd. Nog tijdens zijn studie ging hij als verkeerskundig adviseur full time werken voor Stad en Landschap, een Rotterdams adviesbureau met ongeveer 230 medewerkers. Hij werkte hard aan een prachtig projectvoorstel in het westen van het land. Hij kreeg veel positieve feedback en mocht het uiteindelijk goed voorbereid in de gemeenteraad presenteren. ‘Het werd tot mijn stomme verbazing finaal weggestemd! Wat bleek: voor een deel van het project was tuindersgrond nodig. En de tuinders, daar blijf je in die streek af. Als ik wat tijd gestopt had in stakeholderonderzoek, dan was me dat niet gebeurd! Dat ben ik daarna nooit meer vergeten.’

Een andere harde les was het faillissement van Stad en Landschap. ‘Het ging begin jaren tachtig erg slecht. Niet bij onze tak, de verkeersbureaus, maar op bijna alle andere terreinen werden projecten stil gelegd.’ Het faillissement heeft zijn waarneming gescherpt voor het ondernemerschap, voor kansen en bedreigingen, voor de marktwerking. ‘Een bekende uitspraak is: Van maandag tot vrijdagmorgen werk je om de kosten te dekken. Vrijdagmiddag werk je voor de winst. Dan ga je heel anders tegen een rustige vrijdagmiddag aankijken.’

Professioneel
Belangenbehartiging voor marktwerking is pas mogelijk voor een zeer professionele, zich profilerende sector; de tweede taak van ONRI. Het gaat Oortwijn hier om kennis en innovatie, om ketenbenadering en om de rol van de adviseur en de ontwerper in het bouwproces. Ook transparantie is hier bijzonder belangrijk. Oortwijn heeft zich op diverse plaatsen sterk gemaakt voor integriteit als onderdeel van de professionaliteit. ‘Zonder integriteit is ook je profilering niet mogelijk.’ Een recent voorbeeld is het overleg dat ONRI heeft met ProRail over dilemma’s in de samenwerking, waarin Oortwijn vanuit Grontmij een leidende rol speelde (zie het openingsartikel van deze ONRI Intern).
Dat professionaliseren en profileren gebeurt in interne en externe netwerken. Het deelnemen, vestigen en onderhouden daarvan is de derde kerntaak van ONRI. Oortwijn draait daarin al jarenlang mee. Hij was niet alleen voorzitter van het grootste ONRI-platform Ruimtelijke Inrichting. Hij is ook actief onder meer als bestuurslid COB, lid van de Raad van Advies van P3BI (Universiteit Twente), lid van Railforum, bestuurslid van Stichting Nieuw Holland en van het Privaat Newerk Mobiliteitsmarkt (VNO-NCW). Hij was ook voorzitter van de commissies ROA, RONA en U4BK en actief in onder meer PIARC, CUR-Net, CROW, Regieraad Bouw en de al genoemde netwerken.
‘We wisselen kennis uit. Vakmanschap staat daarbij centraal.’ Terwijl ONRI naast een netwerk van professionals ook steeds meer een netwerk van ondernemers is� ‘Maar ondernemerschap is ook vakmanschap! Hoe speel je in op de veranderende markt? Dat is ook te delen in de interne netwerken, met de ONRI-collega’s.’

Slim tenderen
De nieuwe directeur is overtuigd van de waarde van ONRI bij vernieuwingsprocessen. ‘Maar dat gaat niet vanzelf! Vroeger kregen bureaus een project op basis van een goed voorstel, relevante referenties en een passende prijs. We zaten meestal aan de kant van de opdrachtgever of initiatiefnemer en we moesten een goede oplossing verzinnen en uitwerken. Maar als we aan de kant van de aanbieder gaan zitten, bijvoorbeeld samen met een aannemer en/of installateur, dan verandert de situatie. Dan moet je vooral slim leren tenderen. Jouw prijs en referenties zijn dan minder belangrijk. Het gaat er dan om: kun je winnend ontwerpen? Dat vergt een andere mindset. Je bent dan niet primair adviseur, maar ondernemer.’ ‘Je meerwaarde is in beide gevallen gebaseerd op deskundig risicomanagement. Natuurlijk moet je veilig ontwerpen, faalkosten terugdringen – dingen die we al deden. Maar hier probeer je zowel in het voortraject als in het na-traject risico’s te verminderen. Je biedt een aannemer/installateur het comfort van een grotere kans op het project. Hoe je dat doet moet elk bureau voor zichzelf invullen.’

Internationaal
Oortwijn is een door de wol geverfde ingenieur en ondernemer. Hij heeft ervaring met regelgeving en interdisciplinair werken; zowel publiek als privaat. Met een uitstekend netwerk, een breed werkveld: ruimtelijke ordening, verkeer & vervoer, infrastructuur �n vastgoed. En een ruime ervaring met branchewerk.

Wat zijn de minpunten?
‘Ik heb een beperkte internationale ervaring en relatief weinig kennis van de U-bouw. Maar die ervaring is in ONRI wel goed vertegenwoordigd. Bestuursleden zijn goed ingevoerd in het internationale circuit en in de bouw. Bovendien is er een professionele staf.’

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: ONRI