Onderzoek havenbedrijf R’dam naar verontreiniging Rijn

Rotterdam – Het laatste stuwpand in de Bovenrijn bij Iffezheim en de zijrivier de Ruhr, vormen stroomopwaarts de grootste risico’s voor de haven van Rotterdam als het gaat om historische verontreinigingen (zogenoemde Altlasten) in de Rijn. Dit heeft het onderzoek ‘Inventory of historical contaminated sediment in Rhine basin and its tributaries’ uitgewezen.

Dit onderzoek is verricht door de universiteiten van Hamburg Harburg en Stuttgart in opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam. De resultaten zijn bekend gemaakt op het congres van SedNet op 25 november 2004 in Venetië. SedNet is een platform van wetenschappers en probleemeigenaren dat zich inzet voor een geïntegreerde, Europese aanpak van verontreinigd sediment (zand- en kleideeltjes en organisch materiaal in water) in de stroomgebieden van de Europese rivieren.

De ‘Altlasten’ in de Rijn worden een relatief steeds belangrijkere bron van verontreiniging in de Rijn, nu de industrie veel minder loost dan voorheen. Bovendien komt door klimatologische veranderingen vaker hoog water voor en juist dan zorgt dit ‘oud vuil’ voor een extra belasting van het milieu.

Europese Kaderrichtlijn Water
In oktober 2004 presenteerde de vaarwegbeheerder in de deelstaat Baden-Württemberg een plan voor het ‘op stroom’ zetten van 300.000 kuub met hexachloorbenzeen verontreinigd sediment. Rotterdam is daar tegen omdat een deel dit sediment terecht komt in de haven. Er bestaat geen Europese wet- en regelgeving voor de aanpak van verontreinigde sedimenten in internationale rivieren en het effect hiervan benedenstrooms. Als uitwerking van de Europese Kaderrichtlijn Water is een strategie ontwikkeld door de Europese Unie die de verontreiniging van rivieren moet tegengaan. Daarbij wordt ook historische vervuiling als bron van verontreiniging genoemd.

Onderzoek
De studie van het Havenbedrijf is in haar soort uniek. Voor het eerst is op basis van een risicobenadering een compleet overzicht gemaakt van de historisch verontreinigde sedimenten in een rivierstroomgebied. In eerste instantie is onderzocht wat voor probleemstoffen er in de Rijn voorkomen en hoe de verontreinigingsgraad en omvang daarvan is. Vervolgens heeft de studie twaalf aandachtsgebieden geïdentificeerd. Daarvan vielen er uiteindelijk twee in de categorie ‘hoog potentieel risico voor Rotterdam’: Iffezheim en de zijrivier de Ruhr. Voor de zijrivieren Neckar, Wupper en Lippe zijn aanwijzingen dat ze een risico kúnnen vormen voor Rotterdam.

POR
In de jaren tachtig en negentig sloot Rotterdam convenanten en overeenkomsten met de industrieën stroomopwaarts om hun lozingen in de Rijn te verminderen. Reducties tot 90 procent werden daardoor bereikt. Vier jaar geleden wees onderzoek uit dat met name diffuse bronnen (verkeer, stedelijke gebieden, zink van afvoeren) de Rijn aanzienlijk meer vervuilen dan de industrie. Jaarlijks wordt in Rotterdam 17 miljoen kuub specie gebaggerd. Een miljoen kuub daarvan is dermate vervuild dat het moet worden opgeslagen in het baggerspeciedepot de Slufter.

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: Havenbedrijf Rotterdam