IPO over Rijksbegroting: geen verrassingen, pijnpunten blijven

De Rijksbegroting 2012 bevat voor de provincies geen verrassende nieuwe elementen. De pijnpunten waren al bekend en krijgen zelfs meer reliëf. De Miljoenennota maakt in volle omvang duidelijk dat het kabinet de invulling van zijn bezuinigingsdoelstelling bij decentralisatie voor een aanzienlijk deel op het bord van de medeoverheden legt. Voor de provincies geldt dit bijvoorbeeld voor de bezuinigingen op het beleid voor natuur en landelijk gebied, waar meer dan 70 procent van het rijksbudget wordt weggesneden. Dat verklaart waarom er nog steeds geen afspraken tot stand zijn gekomen tussen kabinet en provincies over de decentralisatie van het beleid voor natuur en landschap.

Onverhoedse centralisatie bij handhaving

In weerwil van de kabinetsinzet tot decentralisatie kiest het kabinet ook voor centralisatie. Wij zijn onaangenaam verrast door het onverhoedse voorstel van staatssecretaris Atsma om gemeentelijke en provinciale taken op het gebied van toezicht en handhaving te centraliseren in één nieuwe Inspectie Leefomgeving en Transport. Dat is een radicale breuk met het de afgelopen jaren ingezette beleid. Wij voorzien kwaliteitsverlies en verlies van inbreng van regionale kennis. Het perspectief op de totstandkoming van robuuste regionale uitvoeringsdiensten is hiermee niet gediend.

Kabinet mist kansen in Europa

Het kabinet decentraliseert het regionale economische beleid. Dan is het van belang dat er voldoende Europese middelen beschikbaar komen, waarmee provincies en gemeenten kunnen bijdragen aan de realisering van de Europa2020-, het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)- en Cohesiedoelstellingen op nationaal niveau. Dit moet de Nederlandse inzet zijn bij de onderhandelingen met de andere lidstaten. Met deze benadering richt Nederland zich niet alleen op wat het als lidstaat Nederland afdraagt. Ook worden de beschikbare Europese fondsen optimaal ten gunste van de Europese doelstellingen benut. Ook dit draagt bij aan de verbetering van de nettobetalerpositie die het kabinet zo benadrukt.

Slagvaardig jeugdzorgbeleid nodig

Wij missen slagvaardigheid van het kabinet op het gebied van de decentralisatie van het jeugdbeleid naar gemeenten. Het tempo in het voorbereiden van de decentralisatie van het gehele jeugddomein naar gemeenten is te laag; er is inmiddels bijna een jaar verloren. Wij wijzen erop dat het kabinet met deze vertraging het grote risico loopt dat ingeplande bezuinigingen niet tijdig kunnen worden gehaald. De financiële gevolgen mogen dan niet op de provincies en de jeugdzorg worden afgewenteld Op de doeluitkering voor de jeugdzorg aan provincies en stadsregio’s wordt niet bezuinigd. Door (de gevolgen van) rijks- en gemeentebeleid en door autonome groei neemt het beroep op jeugdzorg echter toe. Tussen het IPO en de staatssecretaris van VWS is er nog geen overeenstemming over de te leveren prestaties. De staatssecretaris wil dezelfde prestaties voor meer kinderen tegen hetzelfde geld. De provincies kunnen dat onmogelijk waarmaken.

Ook na 2012 ‘trap op en af’

De eurocrisis beheerst deze Miljoenennota. Het kabinet kiest niet voor extra bezuinigingen bovenop de 18 miljard euro uit het regeerakkoord. Maar uit de crisisscenario’s, die inmiddels zijn gestuurd aan de Tweede Kamer, komt wel de dreiging van een nieuwe bezuinigingsronde naar voren. Het is goed om het kabinet er alvast op te wijzen dat de normeringsystematiek (samen trap op en af) in 2012 wordt hersteld en dat eenzijdige aanvullende bezuinigingen daarin niet passen. In het voorjaar dachten we bij de herinvoering van de normeringsystematiek van het provinciefonds in 2012 de trap op zouden gaan. Nu weten we dat 2012 begint met de trap af. Voor latere jaren ziet het er wat gunstiger uit, maar de sombere verwachtingen rond de euro bieden weinig houvast.

Auteur: Redactie Infrasite

Bron: Interprovinciaal Overleg (IPO)