Foto: Ivo Ketelaar
Nieuwsbericht | Datum: 07-09-2017



ICT-toepassingen bij infrastructuur vereisen meer overheidsregie




ICT is overal. Zowel dienstverlening voor mobiliteit en elektriciteit als de infrastructuur zelf maken steeds meer gebruik van slimme toepassingen. Deze digitalisering kent vele zegeningen maar zorgt ook voor dilemma’s rond publieke waarden zoals toegankelijkheid, privacy, efficiëntie, keuzevrijheid en beheersbaarheid. Uit het signalenrapport ‘Mobiliteit en elektriciteit in het digitale tijdperk’ blijkt dat de overheid nu expliciet de regie moet nemen om nieuwe ICT-toepassingen van infrastructuur te beïnvloeden. Alleen dan kunnen we een nieuw evenwicht tussen publieke waarden bereiken.

De Nederlandse infrastructuur en de daaraan verbonden dienstverlening worden dankzij ICT-toepassingen in hoog tempo ‘slimmer’. Dat vergemakkelijkt ons leven, vergroot onze keuzevrijheid en maakt onze leefomgeving veiliger en duurzamer.

Maar er is ook een keerzijde. Zo kunnen smart mobility en smart grid ertoe leiden dat groepen zoals laag opgeleiden en ouderen worden uitgesloten van dienstverlening als het hen ontbreekt aan de noodzakelijke vaardigheden of draagkracht om nieuwe infrastructuurdiensten te benutten. Ook het uitsluiten van bepaalde buurten of groepen van dienstverlening ligt op de loer, iets wat nu al voorkomt bij bijvoorbeeld verzekeringen. Naast toegankelijkheid, kunnen publieke waarden zoals de voorzieningszekerheid van vitale (energie)voorzieningen en het recht op privacy en zelfbeschikking ook op de tocht komen te staan.

Digitalisering vereist actief handelen van Rijksoverheid
Nu expliciet de regie nemen en handelen met een vooruitziende blik, vanuit een langetermijnvisie is dus de voornaamste opdracht voor de Rijksoverheid. We willen niet dat technologie de samenleving overkomt. Technologie is ook zeker niet neutraal.

De overheid moet daarom actief in gesprek gaan met de samenleving over wat de kernwaarden binnen de verschillende domeinen zijn, en deze vervolgens als uitgangspunt kiezen voor beleid hoe om te gaan met nieuwe ontwikkelingen. Belangrijke vraag is daarbij ook welke van de huidige spelregels nog goed functioneren en welke tekort schieten of dreigen dat te doen. Ook dat vraagt om actie.

Nieuwe spelregels voor slimme systemen
Waar de overheid vroeger kon volstaan met een investeringsstrategie voor de belangrijkste infrastructuur en nationale regels over het gebruik daarvan, lijkt nu een reguleringsstrategie van groot belang. Er zijn nieuwe spelregels nodig om de kernwaarden in onze samenleving te beschermen, bijvoorbeeld rondom toegankelijkheid van systemen, netwerken en diensten voor de brede bevolking en de leveringszekerheid van bijvoorbeeld vervoersdiensten en elektriciteit.

Democratische controle zal op een andere manier moeten worden ingevuld, door bijvoorbeeld een toezichthouder. Zeker wanneer slimme systemen steeds vaker autonoom handelen en beslissingen nemen die reële gevolgen voor mens en omgeving hebben.

Experimenteren verdient daarnaast ook aandacht
Meer overheidsregie met duidelijke kaders wil niet zeggen dat de overheid eenzijdig grote veranderplannen moet gaan uitrollen of instrumenten moet voorschrijven. Zonder de innovatie te willen sturen, kan de overheid wel ruim baan geven aan de improviserende, innoverende en proberende samenleving.

Het PBL pleit daarbij voor een proces van kleine stappen en voortdurende bijsturing op basis van evaluatie. Juist experimenten – die later eventueel nog kunnen worden teruggedraaid – verdienen intensieve aandacht van de Rijksoverheid om zo de innovaties te steunen en richting te geven die vanuit publieke belangen gunstig uitpakken. Ze maken ook tijdig ingrijpen mogelijk als nieuwe ontwikkelingen onze publieke waarden onder druk zetten.

Over het signalenrapport
In een signalenrapport zet het Planbureau voor de Leefomgeving de schijnwerpers op bepaalde ontwikkelingen op het gebied van de leefomgeving die meer aandacht van het overheidsbeleid vragen. Daarbij doet het PBL ook aanbevelingen hoe dit op te pakken.

Meer informatie
Naar de publicatiepagina Mobiliteit en elektriciteit in het digitale tijdperk, Publieke waarden onder spanning



Deel dit artikel:                   





ProRail wil werkzaamheden meer gaan spreiden over het jaar
Nieuwsbericht
Nieuw: het Digital Assets Lab
Nieuwsbericht
Deze zomer megaklus Zevenaar - Didam
Nieuwsbericht
Tweede kolk Prinses Beatrixsluis op 25 juni 2019 weer in gebruik genomen
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat: Bouwopgave infrastructuur vraagt gezamenlijke nieuwe aanpak
Nieuwsbericht
New Mobility Foundation en de Zonnebloem slaan handen ineen voor betere mobiliteit
Nieuwsbericht
Geen extra belasting voor vrachtwagens snelweg Leeuwarden-Harlingen
Nieuwsbericht
Benoeming directeur-generaal Mobiliteit bij ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Nieuwsbericht
Versterking watersamenwerking met Indonesië
Nieuwsbericht
Record aantal ritten OV-fiets eerste maanden 2019
Nieuwsbericht
ProRail verkleint CO2-voetafdruk: daling in CO2-uitstoot zet door
Nieuwsbericht
Magnetische veiligheidsschakelaar van Pilz nu ook als rvs-variant verkrijgbaar
Weblogposting
Strukton Civiel heeft samen met Waterbedrijf Groningen en Royal HaskoningDHV een complexe klus uitgevoerd.
Nieuwsbericht
Tempo in aanpak onbewaakte overwegen
Nieuwsbericht
Kamerbrief over verbreding sluiscomplex Kornwerderzand en resterende 45 miljoen
Nieuwsbericht
Onderhoud infrastructuur eindelijk op de politieke kaart: nú doorpakken
Nieuwsbericht
Sector en overheden slaan handen ineen voor schone binnenvaart en zeevaart
Nieuwsbericht
Normdocumenten voor buitenriolering gepubliceerd
Nieuwsbericht
Pier Eringa maakt transfer van ProRail naar Transdev
Nieuwsbericht
Duurzaam zoab van KWS krijgt eerste certificaat van Asfaltkwaliteitsloket
Nieuwsbericht
Aandacht voor veiligheid in aanbestedingen en contracten
Nieuwsbericht
Zandoevers Houtribdijk krijgen laagje grond om de N307 zandvrij te houden
Nieuwsbericht
Gebruik openbaar vervoer in provincie Utrecht blijft stijgen
Nieuwsbericht


[Banners]


[Events]

[Rotating banners]