Definitie


Spoorweg





Een spoorweg is een weg, bestaande uit twee parallelle stalen staven (rails) die zich op een constante afstand van elkaar bevinden. De rails zijn onderling verbonden door dwarsliggers. Een spoorweg is aangelegd zodanig dat zich hierover treinen kunnen voortbewegen. Een trein staat met stalen wielen op de rails, de wielen zijn voorzien van flenzen om de trein op de rails te houden.

Geschiedenis

Spoorwegen zijn in het begin van de 19e eeuw in Engeland ontstaan als innovatie in de mijnbouw. Werk in kolenmijnen was zwaar en gevaarlijk, en dus bestond er grote behoefte aan hulpmiddelen om dit werk te verlichten. Een hulpmiddel was het gebruik van karretjes die over spoor reden, om de kolen in te vervoeren; dan hoefden de kolen niet meer in manden op de rug vervoerd te worden. Aanvankelijk werden houten rails gebruikt, later kwamen rails van gietijzer beschikbaar. Het gebruik van rails zorgde ervoor dat de rolweerstand laag was, zo konden meer kolen vervoerd worden. De karretjes werden verplaatst met handkracht, met paardenkracht of door ze op zwaartekracht van de helling te laten rollen. Een ander hulpmiddel was de stoommachine. In de mijnen was behoefte aan kracht om grondwater weg te pompen en om liften te bewegen. Aanvankelijk werd hiervoor handkracht, paardenkracht of waterkracht gebruikt.

Uiteraard bedacht men dat je de stoommachine ook voor het vervoer van de kolenkarretjes zou kunnen gebruiken. Richard Trevithick was in 1804 de eerste die een stoommachine op rails zette. Zijn probleem was dat de gietijzeren rails niet bestand waren tegen het gewicht van de stoommachine en geregeld braken. Later is dit opgelost door gewalste stalen rails te gebruiken.

In 1825 opende de Stockton and Darlington Railway, bedoeld als verbinding om kolen van de mijn naar de haven te brengen. Locomotiefbouwer George Stephenson bewerkstelligde dat voor deze verbinding stoomtractie en geen paardentractie gebruikt werd. Bovendien werd besloten de lijn openbaar toegankelijk te maken, zodat hij ook voor andere zaken dan het vervoer van kolen gebruikt kon worden. Het was min of meer een verrassing dat de lijn ook voor reizigersvervoer erg in trek bleek. Door dit succes werd de lijn een voorbeeld voor andere spoorwegen, die spoedig volgden.
In 1835 reed de eerste trein op het Europese vasteland: tussen Mechelen en Brussel

Zoals begin 21e eeuw de telecommunicatie als de drijvende industrie wordt gezien, gold dat in de 19e eeuw voor de spoorwegen.

Spoorwegen in Nederland

In Nederland reed op 20 september 1839 de eerste trein tussen Amsterdam en Haarlem. Het was een initiatief van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM). De locomotief De Arend vertrok die dag vanuit station d'Eenhonderd Roe aan de rand van Amsterdam met een sleep van negen rijtuigen. Ook stoomlocomotief De Snelheid reed mee voor het geval dat een van de twee locomotieven uit zou vallen. Na een klein half uur arriveerde de collonne onder muzikale begeleiding en een groot aantal genodigden, in Haarlem. Het afgelegde traject bedroeg zestien kilometer. De rit was zeer succesvol en de machinisten, stokers en conducteurs werden beloond met een bonus ter hoogte van een half weekloon. Vier dagen later werd de lijn voor het publiek opengesteld.
De eerste concrete stappen voor een
Deel dit artikel:                   





Betere mobiliteit vraagt andere keuzes
Nieuwsbericht
Extra aanlegsteigers voor de scheepvaart
Nieuwsbericht
Geen verbod projecten die kans overschrijden luchtkwaliteitswet vergroten
Nieuwsbericht
De Staat van het Nederlandse waterbeleid
Nieuwsbericht
Beter inzicht in bodemdaling Kanis, Kamerik en Kockengen
Artikel
Duurzaamheid 2017 van ministerie van IenW in beeld
Nieuwsbericht
Benoeming hoofddirecteur Financiën, Management en Control bij IenW
Nieuwsbericht
Low Car Diet: werkgevers aan zet CO2-uitstoot woon-werkverkeer te beperken
Nieuwsbericht
Partijen tekenen voor versterking IJsselmeergebied
Nieuwsbericht
Duurzaamheidsverslag 2017: Doorbouwen aan duurzaamheid
Nieuwsbericht
Europese steden onderschatten potentieel van fietsers en voetgangers
Nieuwsbericht
Henk de Jong nieuwe algemeen directeur PBLQ
Nieuwsbericht
Hogere CO2-uitstoot in het eerste kwartaal 2018
Nieuwsbericht
Provinciale wegen in Limburg worden stiller
Nieuwsbericht
Uitstoot broeikasgassen in 2017 licht afgenomen
Nieuwsbericht
Rioolwaterzuivering steeds effectiever en duurzamer
Nieuwsbericht
Openstelling van Sluis Delden nogmaals uitgesteld
Nieuwsbericht
Nieuw meetsysteem moet bandenpech vrachtverkeer voorkomen
Nieuwsbericht
ABN AMRO: Truck platooning nog niet populair onder logistieke ondernemers
Nieuwsbericht
Spoedverlenging Intercity direct-treinen
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat en De Groene Boog tekenen contract nieuwe A16 Rotterdam
Nieuwsbericht
InfraTech 2019 toont neus voor innovatie met infra awards
Nieuwsbericht
Sweco vestigt zich in Amsterdam
Nieuwsbericht








[Banners]