Definitie


Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij





De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM of HSM) was de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland. Zij werd op 8 augustus 1837 opgericht en was gevestigd in Amsterdam. Haar aanvankelijke doel was een Spoorlijn aan te leggen van Amsterdam naar Rotterdam, of als proef van Amsterdam naar Haarlem. Deze laatste werd op 20 september 1839 voor het publiek geopend in Breedspoor (1945 mm). De proef slaagde, waarna in de priode 1842-1847 de lijn verlengd werd naar Rotterdam (zie Oude Lijn).

In 1865 werd de HIJSM belast met de in dat jaar aangelegde exploitatie van de NHSS (Noord-Hollandse Staatsspoorwegen), waartoe zij zelf in 1867 een aansluitende spoorlijn Haarlem-Uitgeest aanlegde. In 1865-1866 versmalde de HIJSM de Oude Lijn naar Normaalspoor.

In 1874 startte de expansie van de HIJSM. In dat jaar opende zij de Oosterspoor van Amsterdam-Amersfoort-Zutphen (met aldaar aansluiting op de lijnen van de NWSM over Winterswijk naar Duitsland) en een zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan. Ook nam de HIJSM de exploitatie over van de staatslijn Amersfoort-Kesteren welke aldaar aansloot op de Staatslijn Dordrecht-Elst. Hiermee kreeg de HIJSM naast de route via Winterswijk een tweede meer directe verbinding naar het Ruhrgebied. Tenslotte voltooide zij haar net in Noord-Holland door de aanleg van de spoorlijnen Zaandam-Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Hoorn.

Na de voltooiing van de spoorlijnen in Noord-Holland legde de HIJSM zelf geen spoorlijnen meer aan. Wel werd zij actief als exploitant van door andere maatschapijen aangelgde lijnen, veelal lokaalspoor, zoals de netten van de GOLS, de NFLS, de HESM, de KNLS en de spoorlijn Haarlem-Zandvoort van de HZSM. Deze laatste werd overigens in 1908 omgebouwd tot hoofdspoorlijn. Ook legde zij als aanvulling op haar Spoorwegnet diverse Tramlijnen aan of nam zij de exploitatie daarvan over, zoals de normaalsporige tramlijnen rond Alkmaar.

Als uitvloeisel van de reorganisatie van het spoorwegnet als gevolg van de opheffing van de NRS in 1890 werd de HIJSM belast met de exploitatie van enige voormalige Staatsspoorlijnen, zoals Stavoren-Leeuwarden en de Betuwelijn. Ook kreeg de HIJSM het recht van medegebruik op de spoorlijn naar Roosendaal en Antwerpen.

De HIJSM ging in 1917 een belangengemeenschap aan met de SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatspoorwegen) en werd in 1938 door de Staat der Nederlanden genaast. Al haar bezittingen en rechten gingen toen over in de NV Nederlandsche Spoorwegen.

Het oude administratiekantoor van de HIJSM in Amsterdam aan de droogbak bestaat nog steeds en is een Rijksmonument. Datzelfde geldt voor de stations Amsterdam CS, Haarlem en Den Haag HS.

Van het materieel is nog iets in het Spoorwegmuseum terug te vinden, o.a. de locomotieven Nestor (HSM 89) en de 2104 (HSM 504).

De SHM beschikt over de 7742.

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





De drukste snelweg van Nederland krijgt stiller asfalt
Nieuwsbericht
Verbeterde versie Rijkswaterstaat Design & Construct-contract
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat en gemeente Vlieland gaan samenwerken
Nieuwsbericht
Station Breda: beste gebouw van 2017!
Nieuwsbericht
EIB conjunctuurmeting bouwnijverheid maart 2017
Nieuwsbericht
Vernieuwd DITCM: gezamenlijk C-ITS programma van AutomotiveNL en Connekt
Nieuwsbericht
1 op de 8 automobilisten zegt wel eens te chatten
Nieuwsbericht
Jaarbericht 2016 Rijkswaterstaat verschenen
Nieuwsbericht
2016: een rijke oogst aan spoor innovaties
Nieuwsbericht
2016: het jaar van spoorvernieuwing
Nieuwsbericht
Deze zaterdag: Dag van de Bouw
Nieuwsbericht
Start verkenning 1 aanbesteding OV Overijssel Gelderland Flevoland
Nieuwsbericht
Europa's eerste hyperloop testfaciliteit in Delft
Nieuwsbericht
Michèle Blom start als directeur-generaal Rijkswaterstaat
Nieuwsbericht
Reorganisatie Boskalis: ca 230 arbeidsplaatsen komen te vervallen
Nieuwsbericht
Delftse onderzoeker verbetert modellering effecten kilometerheffing
Nieuwsbericht
Kofi Annan naar Nederland voor slimme ideeën water en klimaat
Nieuwsbericht
Investeren in maatregelen tegen suïcide
Nieuwsbericht
Vergeet je telefoon niet, want de praatpaal verdwijnt
Nieuwsbericht
Verplichte stresstest wateroverlast voor waterschappen en gemeenten
Nieuwsbericht
25 jaar Railforum
Nieuwsbericht
Gerenoveerde monumentale ruimtes en nieuwe trappen Amsterdam Centraal
Nieuwsbericht
Voetgangersapp helpt ouderen veilig over te steken
Nieuwsbericht








[Banners]