Definitie


Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij





De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM of HSM) was de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland. Zij werd op 8 augustus 1837 opgericht en was gevestigd in Amsterdam. Haar aanvankelijke doel was een Spoorlijn aan te leggen van Amsterdam naar Rotterdam, of als proef van Amsterdam naar Haarlem. Deze laatste werd op 20 september 1839 voor het publiek geopend in Breedspoor (1945 mm). De proef slaagde, waarna in de priode 1842-1847 de lijn verlengd werd naar Rotterdam (zie Oude Lijn).

In 1865 werd de HIJSM belast met de in dat jaar aangelegde exploitatie van de NHSS (Noord-Hollandse Staatsspoorwegen), waartoe zij zelf in 1867 een aansluitende spoorlijn Haarlem-Uitgeest aanlegde. In 1865-1866 versmalde de HIJSM de Oude Lijn naar Normaalspoor.

In 1874 startte de expansie van de HIJSM. In dat jaar opende zij de Oosterspoor van Amsterdam-Amersfoort-Zutphen (met aldaar aansluiting op de lijnen van de NWSM over Winterswijk naar Duitsland) en een zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan. Ook nam de HIJSM de exploitatie over van de staatslijn Amersfoort-Kesteren welke aldaar aansloot op de Staatslijn Dordrecht-Elst. Hiermee kreeg de HIJSM naast de route via Winterswijk een tweede meer directe verbinding naar het Ruhrgebied. Tenslotte voltooide zij haar net in Noord-Holland door de aanleg van de spoorlijnen Zaandam-Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Hoorn.

Na de voltooiing van de spoorlijnen in Noord-Holland legde de HIJSM zelf geen spoorlijnen meer aan. Wel werd zij actief als exploitant van door andere maatschapijen aangelgde lijnen, veelal lokaalspoor, zoals de netten van de GOLS, de NFLS, de HESM, de KNLS en de spoorlijn Haarlem-Zandvoort van de HZSM. Deze laatste werd overigens in 1908 omgebouwd tot hoofdspoorlijn. Ook legde zij als aanvulling op haar Spoorwegnet diverse Tramlijnen aan of nam zij de exploitatie daarvan over, zoals de normaalsporige tramlijnen rond Alkmaar.

Als uitvloeisel van de reorganisatie van het spoorwegnet als gevolg van de opheffing van de NRS in 1890 werd de HIJSM belast met de exploitatie van enige voormalige Staatsspoorlijnen, zoals Stavoren-Leeuwarden en de Betuwelijn. Ook kreeg de HIJSM het recht van medegebruik op de spoorlijn naar Roosendaal en Antwerpen.

De HIJSM ging in 1917 een belangengemeenschap aan met de SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatspoorwegen) en werd in 1938 door de Staat der Nederlanden genaast. Al haar bezittingen en rechten gingen toen over in de NV Nederlandsche Spoorwegen.

Het oude administratiekantoor van de HIJSM in Amsterdam aan de droogbak bestaat nog steeds en is een Rijksmonument. Datzelfde geldt voor de stations Amsterdam CS, Haarlem en Den Haag HS.

Van het materieel is nog iets in het Spoorwegmuseum terug te vinden, o.a. de locomotieven Nestor (HSM 89) en de 2104 (HSM 504).

De SHM beschikt over de 7742.

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Beter inzicht in bodemdaling Kanis, Kamerik en Kockengen
Artikel
Duurzaamheid 2017 van ministerie van IenW in beeld
Nieuwsbericht
Low Car Diet: werkgevers aan zet CO2-uitstoot woon-werkverkeer te beperken
Nieuwsbericht
Duurzaamheidsverslag 2017: Doorbouwen aan duurzaamheid
Nieuwsbericht
Europese steden onderschatten potentieel van fietsers en voetgangers
Nieuwsbericht
Henk de Jong nieuwe algemeen directeur PBLQ
Nieuwsbericht
Hogere CO2-uitstoot in het eerste kwartaal 2018
Nieuwsbericht
Provinciale wegen in Limburg worden stiller
Nieuwsbericht
Uitstoot broeikasgassen in 2017 licht afgenomen
Nieuwsbericht
Rioolwaterzuivering steeds effectiever en duurzamer
Nieuwsbericht
Openstelling van Sluis Delden nogmaals uitgesteld
Nieuwsbericht
Nieuw meetsysteem moet bandenpech vrachtverkeer voorkomen
Nieuwsbericht
ABN AMRO: Truck platooning nog niet populair onder logistieke ondernemers
Nieuwsbericht
Spoedverlenging Intercity direct-treinen
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat en De Groene Boog tekenen contract nieuwe A16 Rotterdam
Nieuwsbericht
InfraTech 2019 toont neus voor innovatie met infra awards
Nieuwsbericht
Sweco vestigt zich in Amsterdam
Nieuwsbericht
Fietsersbond lanceert routeplanner voor speedpedelecs
Nieuwsbericht
Verbouwing station Rotterdam Alexander officieel van start
Nieuwsbericht
Geslaagde editie van de INTERMAT, in het teken van innovatie en business
Weblogposting
Alfen geselecteerd door Solarcentury voor aansluiting twee zonneparken
Nieuwsbericht
Campagne Ik Fiets Vriendelijk - on Tour gaat euregionaal
Nieuwsbericht
Stuw Grave: Varen met gevaarlijke stoffen in mist aan banden
Nieuwsbericht








[Banners]