Definitie


Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij





De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM of HSM) was de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland. Zij werd op 8 augustus 1837 opgericht en was gevestigd in Amsterdam. Haar aanvankelijke doel was een Spoorlijn aan te leggen van Amsterdam naar Rotterdam, of als proef van Amsterdam naar Haarlem. Deze laatste werd op 20 september 1839 voor het publiek geopend in Breedspoor (1945 mm). De proef slaagde, waarna in de priode 1842-1847 de lijn verlengd werd naar Rotterdam (zie Oude Lijn).

In 1865 werd de HIJSM belast met de in dat jaar aangelegde exploitatie van de NHSS (Noord-Hollandse Staatsspoorwegen), waartoe zij zelf in 1867 een aansluitende spoorlijn Haarlem-Uitgeest aanlegde. In 1865-1866 versmalde de HIJSM de Oude Lijn naar Normaalspoor.

In 1874 startte de expansie van de HIJSM. In dat jaar opende zij de Oosterspoor van Amsterdam-Amersfoort-Zutphen (met aldaar aansluiting op de lijnen van de NWSM over Winterswijk naar Duitsland) en een zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan. Ook nam de HIJSM de exploitatie over van de staatslijn Amersfoort-Kesteren welke aldaar aansloot op de Staatslijn Dordrecht-Elst. Hiermee kreeg de HIJSM naast de route via Winterswijk een tweede meer directe verbinding naar het Ruhrgebied. Tenslotte voltooide zij haar net in Noord-Holland door de aanleg van de spoorlijnen Zaandam-Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Hoorn.

Na de voltooiing van de spoorlijnen in Noord-Holland legde de HIJSM zelf geen spoorlijnen meer aan. Wel werd zij actief als exploitant van door andere maatschapijen aangelgde lijnen, veelal lokaalspoor, zoals de netten van de GOLS, de NFLS, de HESM, de KNLS en de spoorlijn Haarlem-Zandvoort van de HZSM. Deze laatste werd overigens in 1908 omgebouwd tot hoofdspoorlijn. Ook legde zij als aanvulling op haar Spoorwegnet diverse Tramlijnen aan of nam zij de exploitatie daarvan over, zoals de normaalsporige tramlijnen rond Alkmaar.

Als uitvloeisel van de reorganisatie van het spoorwegnet als gevolg van de opheffing van de NRS in 1890 werd de HIJSM belast met de exploitatie van enige voormalige Staatsspoorlijnen, zoals Stavoren-Leeuwarden en de Betuwelijn. Ook kreeg de HIJSM het recht van medegebruik op de spoorlijn naar Roosendaal en Antwerpen.

De HIJSM ging in 1917 een belangengemeenschap aan met de SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatspoorwegen) en werd in 1938 door de Staat der Nederlanden genaast. Al haar bezittingen en rechten gingen toen over in de NV Nederlandsche Spoorwegen.

Het oude administratiekantoor van de HIJSM in Amsterdam aan de droogbak bestaat nog steeds en is een Rijksmonument. Datzelfde geldt voor de stations Amsterdam CS, Haarlem en Den Haag HS.

Van het materieel is nog iets in het Spoorwegmuseum terug te vinden, o.a. de locomotieven Nestor (HSM 89) en de 2104 (HSM 504).

De SHM beschikt over de 7742.

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Overname Infrasite
Nieuwsbericht
PortXL presenteert 22 veelbelovende innovatieve maritieme startups en scale-ups
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat gunt Heijmans groot onderhoud aan rijksweg A79
Nieuwsbericht
Extra geld voor aanpak overwegen spoor
Nieuwsbericht
Deltares Software Dagen (DSD-NL): Webinar: Probabilistic Toolkit: Deel 1, Introductie - Effecten van onzekerheden
Weblogposting
Havenbedrijf Rotterdam besluit tot aanbesteding van vervoersdienst op de Container Exchange Route
Nieuwsbericht
A28 krijgt nieuwe LED verlichting voorzien van smart lighting technologie van Luminext
Weblogposting
NS verliest door Corona € 4,7 miljard aan inkomsten over 5 jaar
Nieuwsbericht
Projectplan Waterwet Marken ter inzage
Nieuwsbericht
De virtuele beurs van Pilz: alle innovaties online
Nieuwsbericht
Gezamenlijke oproep AFNL-NOA, Cumela en Onderhoud NL: ook na de bouwvak mogelijkheid tot NOW
Nieuwsbericht
Fugro wint belangrijk contract voor de verbreding van de A9 tussen Holendrecht en Badhoevedorp
Nieuwsbericht
EIB: Sterke afname orderportefeuilles in de burgerlijke- en utiliteitsbouw
Nieuwsbericht
Zo ziet station Zandvoort er nu uit
Nieuwsbericht
Missie geslaagd: snelheidsverlaging snel en veilig doorgevoerd
Nieuwsbericht
Webinar over MIRT-verkenning A15 Papendrecht-Gorinchem
Nieuwsbericht
Coronavirus: overbruggingskrediet gericht op startups en scale-ups vanaf 29 april beschikbaar
Nieuwsbericht
Infra Relatiedagen trapt campagne '#werkenindeinfra' af
Nieuwsbericht
Coronacrisis leidt tot substantiële daling uitstoot in 2020
Nieuwsbericht
Nieuw 'stop tonend sein' voor Kijfhoek
Nieuwsbericht
Equigy-platform biedt Europese consumenten toegang tot de duurzame energiemarkt van morgen
Nieuwsbericht
Van Nieuwenhuizen neemt maatregelen voor versnelling infraprojecten
Nieuwsbericht
Effectieve samenwerking sociale partijen in de Bouw en Techniek tijdens corona
Nieuwsbericht


[Banners]


[Events]

[Rotating banners]