Definitie


Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij





De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM of HSM) was de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland. Zij werd op 8 augustus 1837 opgericht en was gevestigd in Amsterdam. Haar aanvankelijke doel was een Spoorlijn aan te leggen van Amsterdam naar Rotterdam, of als proef van Amsterdam naar Haarlem. Deze laatste werd op 20 september 1839 voor het publiek geopend in Breedspoor (1945 mm). De proef slaagde, waarna in de priode 1842-1847 de lijn verlengd werd naar Rotterdam (zie Oude Lijn).

In 1865 werd de HIJSM belast met de in dat jaar aangelegde exploitatie van de NHSS (Noord-Hollandse Staatsspoorwegen), waartoe zij zelf in 1867 een aansluitende spoorlijn Haarlem-Uitgeest aanlegde. In 1865-1866 versmalde de HIJSM de Oude Lijn naar Normaalspoor.

In 1874 startte de expansie van de HIJSM. In dat jaar opende zij de Oosterspoor van Amsterdam-Amersfoort-Zutphen (met aldaar aansluiting op de lijnen van de NWSM over Winterswijk naar Duitsland) en een zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan. Ook nam de HIJSM de exploitatie over van de staatslijn Amersfoort-Kesteren welke aldaar aansloot op de Staatslijn Dordrecht-Elst. Hiermee kreeg de HIJSM naast de route via Winterswijk een tweede meer directe verbinding naar het Ruhrgebied. Tenslotte voltooide zij haar net in Noord-Holland door de aanleg van de spoorlijnen Zaandam-Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Hoorn.

Na de voltooiing van de spoorlijnen in Noord-Holland legde de HIJSM zelf geen spoorlijnen meer aan. Wel werd zij actief als exploitant van door andere maatschapijen aangelgde lijnen, veelal lokaalspoor, zoals de netten van de GOLS, de NFLS, de HESM, de KNLS en de spoorlijn Haarlem-Zandvoort van de HZSM. Deze laatste werd overigens in 1908 omgebouwd tot hoofdspoorlijn. Ook legde zij als aanvulling op haar Spoorwegnet diverse Tramlijnen aan of nam zij de exploitatie daarvan over, zoals de normaalsporige tramlijnen rond Alkmaar.

Als uitvloeisel van de reorganisatie van het spoorwegnet als gevolg van de opheffing van de NRS in 1890 werd de HIJSM belast met de exploitatie van enige voormalige Staatsspoorlijnen, zoals Stavoren-Leeuwarden en de Betuwelijn. Ook kreeg de HIJSM het recht van medegebruik op de spoorlijn naar Roosendaal en Antwerpen.

De HIJSM ging in 1917 een belangengemeenschap aan met de SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatspoorwegen) en werd in 1938 door de Staat der Nederlanden genaast. Al haar bezittingen en rechten gingen toen over in de NV Nederlandsche Spoorwegen.

Het oude administratiekantoor van de HIJSM in Amsterdam aan de droogbak bestaat nog steeds en is een Rijksmonument. Datzelfde geldt voor de stations Amsterdam CS, Haarlem en Den Haag HS.

Van het materieel is nog iets in het Spoorwegmuseum terug te vinden, o.a. de locomotieven Nestor (HSM 89) en de 2104 (HSM 504).

De SHM beschikt over de 7742.

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Werk Rijkswaterstaat gaat zoveel mogelijk gewoon door
Nieuwsbericht
Van Nieuwenhuizen versoepelt tijdelijk regels voor rij- en rusttijden voor bevoorrading supermarkten en apotheken
Nieuwsbericht
Van Nieuwenhuizen dringt aan op snelle acties voor luchtvaart en transportsector
Nieuwsbericht
Metaalunie: 'Goede stappen kabinet om ondernemers te ondersteunen'
Nieuwsbericht
Coronavirus: kabinet neemt pakket nieuwe maatregelen voor banen en economie
Nieuwsbericht
AFNL-NOA: Eerste grote stappen kabinet voor ondernemerssteun ogen goed
Nieuwsbericht
EIB: Toename orderportefeuilles bouwnijverheid
Nieuwsbericht
Busdienstregelingen in Brabant aangepast vanwege coronavirus
Nieuwsbericht
Coronavirus: verruiming BMKB-regeling voor ondernemers versneld opengesteld
Nieuwsbericht
Pilz webinar als alternatief voor klantbezoeken en trainingen - op woensdag 25 maart om 13.00 uur
Weblogposting
Vanaf donderdagavond 12 maart 2020 aangepaste borden maximumsnelheid overdag zichtbaar
Nieuwsbericht
Benoeming directeur-generaal Water en Bodem bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Nieuwsbericht
Ontwikkeling verkeersdrukte 2019
Nieuwsbericht
Grootste fietsenstalling van Leiden open
Nieuwsbericht
EIB: Woningbouw blijft sterk achter bij huishoudensgroei
Nieuwsbericht
Building Holland 2020 verplaatst vanwege coronavirus
Nieuwsbericht
Hibin-leden: stikstof en PFAS remmen de groei
Nieuwsbericht
Intertraffic Amsterdam moves to 23 - 26 march 2021
Nieuwsbericht
Havenbedrijf Rotterdam jaarverslag 2019: Blijvend werken aan de toekomst
Nieuwsbericht
Kleine beekdalbrug over Keersop bij Dommelen beter voor beek, natuur en fietsers
Nieuwsbericht
Meer vitamine G voor Groningen: aanpak samen met inwoners
Nieuwsbericht
Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen verplaatst naar 16, 17 en 18 juni door coronavirus
Nieuwsbericht
Transport Compleet Hardenberg 2020 verplaatst vanwege coronavirus
Nieuwsbericht


[Banners]


[Events]

[Rotating banners]