Definitie


Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij





De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM of HSM) was de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland. Zij werd op 8 augustus 1837 opgericht en was gevestigd in Amsterdam. Haar aanvankelijke doel was een Spoorlijn aan te leggen van Amsterdam naar Rotterdam, of als proef van Amsterdam naar Haarlem. Deze laatste werd op 20 september 1839 voor het publiek geopend in Breedspoor (1945 mm). De proef slaagde, waarna in de priode 1842-1847 de lijn verlengd werd naar Rotterdam (zie Oude Lijn).

In 1865 werd de HIJSM belast met de in dat jaar aangelegde exploitatie van de NHSS (Noord-Hollandse Staatsspoorwegen), waartoe zij zelf in 1867 een aansluitende spoorlijn Haarlem-Uitgeest aanlegde. In 1865-1866 versmalde de HIJSM de Oude Lijn naar Normaalspoor.

In 1874 startte de expansie van de HIJSM. In dat jaar opende zij de Oosterspoor van Amsterdam-Amersfoort-Zutphen (met aldaar aansluiting op de lijnen van de NWSM over Winterswijk naar Duitsland) en een zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan. Ook nam de HIJSM de exploitatie over van de staatslijn Amersfoort-Kesteren welke aldaar aansloot op de Staatslijn Dordrecht-Elst. Hiermee kreeg de HIJSM naast de route via Winterswijk een tweede meer directe verbinding naar het Ruhrgebied. Tenslotte voltooide zij haar net in Noord-Holland door de aanleg van de spoorlijnen Zaandam-Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Hoorn.

Na de voltooiing van de spoorlijnen in Noord-Holland legde de HIJSM zelf geen spoorlijnen meer aan. Wel werd zij actief als exploitant van door andere maatschapijen aangelgde lijnen, veelal lokaalspoor, zoals de netten van de GOLS, de NFLS, de HESM, de KNLS en de spoorlijn Haarlem-Zandvoort van de HZSM. Deze laatste werd overigens in 1908 omgebouwd tot hoofdspoorlijn. Ook legde zij als aanvulling op haar Spoorwegnet diverse Tramlijnen aan of nam zij de exploitatie daarvan over, zoals de normaalsporige tramlijnen rond Alkmaar.

Als uitvloeisel van de reorganisatie van het spoorwegnet als gevolg van de opheffing van de NRS in 1890 werd de HIJSM belast met de exploitatie van enige voormalige Staatsspoorlijnen, zoals Stavoren-Leeuwarden en de Betuwelijn. Ook kreeg de HIJSM het recht van medegebruik op de spoorlijn naar Roosendaal en Antwerpen.

De HIJSM ging in 1917 een belangengemeenschap aan met de SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatspoorwegen) en werd in 1938 door de Staat der Nederlanden genaast. Al haar bezittingen en rechten gingen toen over in de NV Nederlandsche Spoorwegen.

Het oude administratiekantoor van de HIJSM in Amsterdam aan de droogbak bestaat nog steeds en is een Rijksmonument. Datzelfde geldt voor de stations Amsterdam CS, Haarlem en Den Haag HS.

Van het materieel is nog iets in het Spoorwegmuseum terug te vinden, o.a. de locomotieven Nestor (HSM 89) en de 2104 (HSM 504).

De SHM beschikt over de 7742.

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Nieuwe tool toont verband tussen waterkwaliteit en emissies
Nieuwsbericht
Maatregelen vanwege lage waterafvoer Maas
Nieuwsbericht
Nieuwe uitgave Smart Charging Guide: elektrische auto's slim en duurzaam opladen, hoe doe je dat?
Nieuwsbericht
Project A9 Badhoevedorp-Holendrecht definitief gegund aan consortium VEENIX
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat start aanbesteding groot onderhoud A6 Lelystad-Noord - Ketelbrug
Nieuwsbericht
Nederlandse delta-aanpak blauwdruk voor kwetsbare kustgebieden
Nieuwsbericht
Meer ruimte voor de reiziger
Nieuwsbericht
Nieuwe mobiliteits- en vervoersdiensten in regio Veghel-Helmond-Asten
Nieuwsbericht
Community Plasticvrije Waddenzee aan de slag
Nieuwsbericht
Grondwaterstanden zandgronden onveranderd laag, Maasafvoer daalt
Nieuwsbericht
Grensoverschrijdend meetstation in Rotem op 4 september 2019 in gebruik genomen
Nieuwsbericht
Kustonderhoud Callantsoog van start
Nieuwsbericht
Eerste van 1.000 extra openbare laadpalen in Groningen en Drenthe feestelijk onthuld op P+R Hoogkerk
Nieuwsbericht
Inschrijving Waterinnovatieprijs 2019 geopend
Nieuwsbericht
Schiphol zet in op toename woon-werk verkeer per fiets
Nieuwsbericht
Kom langs bij Open Monumentendag 2019
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat test strooi- en ploegwagens voor winterseizoen
Nieuwsbericht
Training elektrische veiligheid: Machineveiligheid & elektrische veiligheid (IEC 60204-1)
Weblogposting
5 miljoen voor laadpalen van de toekomst
Nieuwsbericht
Vizierschuif Zuid van stuwcomplex Hagestein vervangen
Nieuwsbericht
Lichte afname werkvoorraad bouw in juni
Nieuwsbericht
Van Leeuwen Buizen Groep neemt BENTELER Distribution over
Nieuwsbericht
Drie dagen geen treinen tussen Utrecht - Den Bosch en Tiel
Nieuwsbericht


[Banners]


[Events]

[Rotating banners]