Definitie


Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij





De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM of HSM) was de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland. Zij werd op 8 augustus 1837 opgericht en was gevestigd in Amsterdam. Haar aanvankelijke doel was een Spoorlijn aan te leggen van Amsterdam naar Rotterdam, of als proef van Amsterdam naar Haarlem. Deze laatste werd op 20 september 1839 voor het publiek geopend in Breedspoor (1945 mm). De proef slaagde, waarna in de priode 1842-1847 de lijn verlengd werd naar Rotterdam (zie Oude Lijn).

In 1865 werd de HIJSM belast met de in dat jaar aangelegde exploitatie van de NHSS (Noord-Hollandse Staatsspoorwegen), waartoe zij zelf in 1867 een aansluitende spoorlijn Haarlem-Uitgeest aanlegde. In 1865-1866 versmalde de HIJSM de Oude Lijn naar Normaalspoor.

In 1874 startte de expansie van de HIJSM. In dat jaar opende zij de Oosterspoor van Amsterdam-Amersfoort-Zutphen (met aldaar aansluiting op de lijnen van de NWSM over Winterswijk naar Duitsland) en een zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan. Ook nam de HIJSM de exploitatie over van de staatslijn Amersfoort-Kesteren welke aldaar aansloot op de Staatslijn Dordrecht-Elst. Hiermee kreeg de HIJSM naast de route via Winterswijk een tweede meer directe verbinding naar het Ruhrgebied. Tenslotte voltooide zij haar net in Noord-Holland door de aanleg van de spoorlijnen Zaandam-Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Hoorn.

Na de voltooiing van de spoorlijnen in Noord-Holland legde de HIJSM zelf geen spoorlijnen meer aan. Wel werd zij actief als exploitant van door andere maatschapijen aangelgde lijnen, veelal lokaalspoor, zoals de netten van de GOLS, de NFLS, de HESM, de KNLS en de spoorlijn Haarlem-Zandvoort van de HZSM. Deze laatste werd overigens in 1908 omgebouwd tot hoofdspoorlijn. Ook legde zij als aanvulling op haar Spoorwegnet diverse Tramlijnen aan of nam zij de exploitatie daarvan over, zoals de normaalsporige tramlijnen rond Alkmaar.

Als uitvloeisel van de reorganisatie van het spoorwegnet als gevolg van de opheffing van de NRS in 1890 werd de HIJSM belast met de exploitatie van enige voormalige Staatsspoorlijnen, zoals Stavoren-Leeuwarden en de Betuwelijn. Ook kreeg de HIJSM het recht van medegebruik op de spoorlijn naar Roosendaal en Antwerpen.

De HIJSM ging in 1917 een belangengemeenschap aan met de SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatspoorwegen) en werd in 1938 door de Staat der Nederlanden genaast. Al haar bezittingen en rechten gingen toen over in de NV Nederlandsche Spoorwegen.

Het oude administratiekantoor van de HIJSM in Amsterdam aan de droogbak bestaat nog steeds en is een Rijksmonument. Datzelfde geldt voor de stations Amsterdam CS, Haarlem en Den Haag HS.

Van het materieel is nog iets in het Spoorwegmuseum terug te vinden, o.a. de locomotieven Nestor (HSM 89) en de 2104 (HSM 504).

De SHM beschikt over de 7742.

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Vicevoorzitter Claudia Reiner geeft startsein voor Techniek Nederland
Nieuwsbericht
Duurzaam bouwen aan de A6 tussen Almere Havendreef en Almere Buiten-Oost
Nieuwsbericht
Rijksoverheid investeert grootschalig in laadpunten elektrisch vervoer
Nieuwsbericht
Gemeente Den Haag winnaar MKB INFRA AanbestedingsAward 2019
Nieuwsbericht
InfraTechInnovatieprijs: PlasticRoad, Geo Kennis-op-Maat, Innovatieatelier
Nieuwsbericht
Informatiebijeenkomsten start uitbreiding A1 Apeldoorn - Azelo fase 1
Nieuwsbericht
Tracébesluit N35 Nijverdal - Wierden vastgesteld
Nieuwsbericht
Directeur-Generaal Rijkswaterstaat Michèle Blom opent InfraTech2019
Nieuwsbericht
Week van de circulaire economie
Nieuwsbericht
Eerste herbruikbare viaduct in Nederland
Nieuwsbericht
Eerste Nederlandse sleephopperzuiger op LNG baggert in Rotterdamse haven
Nieuwsbericht
Heijmans aan de slag met doorstroming en bereikbaarheid Oosterhout-Dongen
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat & Waddenacademie starten onderzoek plasticverontreiniging
Nieuwsbericht
BAM plant 150.000 bomen ter gelegenheid van 150ste verjaardag
Nieuwsbericht
Veilig 2018 ontluisterd door Bow Jubail morsing en watertaxi ongeval
Nieuwsbericht
InfraTech draait meer dan ooit om kennis
Nieuwsbericht
Minder hinder voor reizigers door werkzaamheden aan het spoor
Nieuwsbericht
Evenementenhal Hardenberg: Dé vakbeurs waar de complete infrabranche samenkomt!
Weblogposting
Eindhoven Airport & BAM: akkoord financiële afwikkeling parkeergarage
Nieuwsbericht
ProRail: 2019: we hebben er zin in!
Nieuwsbericht
Grote belangstelling marktpartijen voor deelname aan Mobility as a Service
Nieuwsbericht
Treinen staan minder vaak stil
Nieuwsbericht
Deel N33 minimaal eerste drie weekenden januari 2019 afgesloten
Nieuwsbericht








[Banners]