Definitie


Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij





De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HIJSM of HSM) was de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland. Zij werd op 8 augustus 1837 opgericht en was gevestigd in Amsterdam. Haar aanvankelijke doel was een Spoorlijn aan te leggen van Amsterdam naar Rotterdam, of als proef van Amsterdam naar Haarlem. Deze laatste werd op 20 september 1839 voor het publiek geopend in Breedspoor (1945 mm). De proef slaagde, waarna in de priode 1842-1847 de lijn verlengd werd naar Rotterdam (zie Oude Lijn).

In 1865 werd de HIJSM belast met de in dat jaar aangelegde exploitatie van de NHSS (Noord-Hollandse Staatsspoorwegen), waartoe zij zelf in 1867 een aansluitende spoorlijn Haarlem-Uitgeest aanlegde. In 1865-1866 versmalde de HIJSM de Oude Lijn naar Normaalspoor.

In 1874 startte de expansie van de HIJSM. In dat jaar opende zij de Oosterspoor van Amsterdam-Amersfoort-Zutphen (met aldaar aansluiting op de lijnen van de NWSM over Winterswijk naar Duitsland) en een zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan. Ook nam de HIJSM de exploitatie over van de staatslijn Amersfoort-Kesteren welke aldaar aansloot op de Staatslijn Dordrecht-Elst. Hiermee kreeg de HIJSM naast de route via Winterswijk een tweede meer directe verbinding naar het Ruhrgebied. Tenslotte voltooide zij haar net in Noord-Holland door de aanleg van de spoorlijnen Zaandam-Hoorn-Enkhuizen en Alkmaar-Hoorn.

Na de voltooiing van de spoorlijnen in Noord-Holland legde de HIJSM zelf geen spoorlijnen meer aan. Wel werd zij actief als exploitant van door andere maatschapijen aangelgde lijnen, veelal lokaalspoor, zoals de netten van de GOLS, de NFLS, de HESM, de KNLS en de spoorlijn Haarlem-Zandvoort van de HZSM. Deze laatste werd overigens in 1908 omgebouwd tot hoofdspoorlijn. Ook legde zij als aanvulling op haar Spoorwegnet diverse Tramlijnen aan of nam zij de exploitatie daarvan over, zoals de normaalsporige tramlijnen rond Alkmaar.

Als uitvloeisel van de reorganisatie van het spoorwegnet als gevolg van de opheffing van de NRS in 1890 werd de HIJSM belast met de exploitatie van enige voormalige Staatsspoorlijnen, zoals Stavoren-Leeuwarden en de Betuwelijn. Ook kreeg de HIJSM het recht van medegebruik op de spoorlijn naar Roosendaal en Antwerpen.

De HIJSM ging in 1917 een belangengemeenschap aan met de SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatspoorwegen) en werd in 1938 door de Staat der Nederlanden genaast. Al haar bezittingen en rechten gingen toen over in de NV Nederlandsche Spoorwegen.

Het oude administratiekantoor van de HIJSM in Amsterdam aan de droogbak bestaat nog steeds en is een Rijksmonument. Datzelfde geldt voor de stations Amsterdam CS, Haarlem en Den Haag HS.

Van het materieel is nog iets in het Spoorwegmuseum terug te vinden, o.a. de locomotieven Nestor (HSM 89) en de 2104 (HSM 504).

De SHM beschikt over de 7742.

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Eerste calamiteitenoefeningen Gaasperdammertunnel
Nieuwsbericht
Bravodirect: nieuwe naam en uiterlijk voor HOV in Brabant
Nieuwsbericht
BAM start bouw haventerminal in Kitimat, British Columbia, Canada
Nieuwsbericht
Projecten gezocht betere kwaliteit PMD bedrijfsafval via gedragsaanpassing
Nieuwsbericht
Fryslân wil betere wandelvoorzieningen
Nieuwsbericht
A4: extra rijstrook richting Amsterdam geopend
Nieuwsbericht
Ministerraad stemt in met vrachtwagenheffing
Nieuwsbericht
DUURZAAM GWW: Vertaal concrete projectambities in duurzaam resultaat
Weblogposting
Goederenverbinding Den Bosch - Betuweroute twee jaar open
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat gunt beheer en onderhoud 3 kanalen aan combinatie 'PARK'
Nieuwsbericht
Reiziger tussen Nederland en België de dupe van bureaucratie
Nieuwsbericht
Meer plek in treinen tussen Utrecht en Amsterdam op komst
Nieuwsbericht
Van Veldhoven breidt gevecht tegen plasticsoep uit
Nieuwsbericht
Vacature Account Manager - 40 uur per week
Weblogposting
Vacature Medewerker service en support - 40 uur per week
Weblogposting
Helderse bedrijven passen ovl aan voor meer duisternis op Wad
Nieuwsbericht
NS test snellere Intercity Groningen - Zwolle - Randstad
Nieuwsbericht
De 'Prijs van de Duitse Machinebouw' gaat naar Renate Pilz
Nieuwsbericht
Gunstige tijden voor zzp'ers in de bouw
Nieuwsbericht
Eerste webtool met vernieuwde criteria maatschappelijk verantwoord inkopen
Nieuwsbericht
Freek Bos nieuwe directeur Rover
Nieuwsbericht
Buitenring wordt nog dit jaar grotendeels in gebruik genomen
Nieuwsbericht
Brabantse Omgevingsvisie voor besluitvorming naar Staten
Nieuwsbericht








[Banners]