Definitie


Treinstel





Een treinstel is een permanent aan elkaar verbonden combinatie van twee of meer rijtuigen (in spoorjargon: 'bakken') met eigen aandrijving en aan elk uiteinde een stuurstand.

De aandrijving (elektrisch of diesel) kan over het hele treinstel zijn verdeeld of in enkele rijtuigen zijn geconcentreerd. Voorbeelden van dat laatste zijn de ICM-stellen van Nederlandse Spoorwegen, de nieuwe Spurt-treinstellen van Arriva, de Thalys-stellen en de eerste generatie hogesnelheidstreinen (ICE1) van de Deutsche Bahn. Bij de modernere ICE3 waarvan ook NS enkele exemplaren heeft, is de aandrijving over de hele trein verdeeld.

De tegenvoeter van het treinstel is de getrokken trein, bestaande uit een locomotief met rijtuigen.

Bij een eendelig aangedreven voertuig dat nuttige lading kan vervoeren (personen, post, goederen), spreken we van een motorwagen.

Voor- en nadelen

Het voordeel van treinstellen is dat aanzetversnelling en remvertraging ongeacht de lengte van de trein gelijk blijven. Elk treinstel heeft zijn eigen aandrijving, dus de verhouding tussen vermogen en gewicht verandert niet als de trein langer of korter wordt.

De lengte van een uit treinstellen samengestelde trein kan snel worden veranderd: de (niet) benodigde treindelen kunnen zichzelf aan- en afrangeren. Door de aanwezigheid van automatische koppelingen is bovendien geen extra rangeerpersoneel nodig. Treinen die in de normale dienst worden gesplitst en gecombineerd (tot december 2006 Den Haag/Rotterdam-Groningen/Leeuwarden, vanaf december 2006 Alkmaar-Maastricht/Heerlen) worden dan ook zonder uitzondering met treinstellen gereden.

Treinstellen kunnen snel keren door de aanwezigheid van stuurstanden aan beide uiteinden. De capaciteit van een kopstation kan daardoor zo goed mogelijk worden benut.

Bij de meeste treinstellen bevinden motoren en aandrijving zich onder de vloer. Vrijwel de gehele lengte is daardoor bruikbaar voor nuttige lading. Zeker in situaties waar de perronlengte beperkt is of niet makkelijk uit te breiden is (bijvoorbeeld bij een metro) is dit een voordeel.

Als (klein) nadeel kan worden genoemd dat het vergroten of verkleinen van treinen altijd met minimaal twee bakken tegelijk dient te gebeuren.

Geschiedenis

In de jaren twintig en dertig stelde NS een serie elektrische motorwagens en rijtuigen in dienst (Blokkendozen, ook wel Stofzuigers genaamd) die weliswaar in wisselende combinaties aan elkaar konden worden gekoppeld, maar die in de praktijk in vaste eenheden werden ingezet. Dit materieel bezat nog geen automatische koppelingen.

In 1934 werden voor het eerst 'echte' treinstellen gebouwd voor de verbindingen op het Middennet (Amsterdam/Den Haag/Rotterdam-Arnhem/Eindhoven. Deze dieseltreinstellen waren vooral publicitair een groot succes; de dieselaandrijving bleek niet in alle opzichten een succes. Toen het Middennet enkele jaren later werd geëlektrificeerd verdwenen ze naar secundaire verbindingen.

In 1935 verschenen de eerste volgens hetzelfde concept gebouwde elektrische treinstellen op de verbinding Rotterdam-Hoek van Holland. Mede door de automatische koppeling werd dit materieel een groot succes en vormde het de stamvader van een groot deel van het Nederlandse materieelpark, met voorlopig als laatste loot aan de stam de Sprinter en de ICM-stellen.

De nieuwere materieeltypes DDAR en (V)IRM worden niet beschouwd als treinstel, maar als eenheden waarvan de verschillende rijtuigen onderling uitwisselbaar zijn. NS duidt deze 'pseudo-treinstellen' aan met de benaming treinstam.

NS was de eerste spoorwegmaatschappij die op grote schaal treinstellen invoerde. Pas in de laatste decennia neemt de inzet van treinstellen elders in Europa toe, mede als gevolg van de aanleg van hogesnelheidslijnen die zonder uitzondering met treinstellen worden geëxploiteerd.

Zie ook http://nl.wikipedia.org/wiki/Treinstel



Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 05, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Beter inzicht in bodemdaling Kanis, Kamerik en Kockengen
Artikel
Duurzaamheid 2017 van ministerie van IenW in beeld
Nieuwsbericht
Low Car Diet: werkgevers aan zet CO2-uitstoot woon-werkverkeer te beperken
Nieuwsbericht
Duurzaamheidsverslag 2017: Doorbouwen aan duurzaamheid
Nieuwsbericht
Europese steden onderschatten potentieel van fietsers en voetgangers
Nieuwsbericht
Henk de Jong nieuwe algemeen directeur PBLQ
Nieuwsbericht
Hogere CO2-uitstoot in het eerste kwartaal 2018
Nieuwsbericht
Provinciale wegen in Limburg worden stiller
Nieuwsbericht
Uitstoot broeikasgassen in 2017 licht afgenomen
Nieuwsbericht
Rioolwaterzuivering steeds effectiever en duurzamer
Nieuwsbericht
Openstelling van Sluis Delden nogmaals uitgesteld
Nieuwsbericht
Nieuw meetsysteem moet bandenpech vrachtverkeer voorkomen
Nieuwsbericht
ABN AMRO: Truck platooning nog niet populair onder logistieke ondernemers
Nieuwsbericht
Spoedverlenging Intercity direct-treinen
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat en De Groene Boog tekenen contract nieuwe A16 Rotterdam
Nieuwsbericht
InfraTech 2019 toont neus voor innovatie met infra awards
Nieuwsbericht
Sweco vestigt zich in Amsterdam
Nieuwsbericht
Fietsersbond lanceert routeplanner voor speedpedelecs
Nieuwsbericht
Verbouwing station Rotterdam Alexander officieel van start
Nieuwsbericht
Geslaagde editie van de INTERMAT, in het teken van innovatie en business
Weblogposting
Alfen geselecteerd door Solarcentury voor aansluiting twee zonneparken
Nieuwsbericht
Campagne Ik Fiets Vriendelijk - on Tour gaat euregionaal
Nieuwsbericht
Stuw Grave: Varen met gevaarlijke stoffen in mist aan banden
Nieuwsbericht








[Banners]