Artikel | Datum: 04-11-2008


Minder faalkosten door goed risicomanagement




Risicomanagement krijgt in projecten steeds maar aandacht, maar blijft ook nog vaak gehuld in een nevel van negatieve meningen: teveel papierwerk, wat kost het wel niet, nog een manager op mijn project, denk eens in kansen en niet altijd in risico’s… Terwijl goed risicomanagement faalkosten van projecten toch écht vermindert.

Goed beschouwd is risicomanagement niets anders dan het beheersen van een aantal kritieke aspecten in een project: budget, planning, kwaliteit, veiligheid, informatie en steeds vaker ook omgeving. Dat is de verantwoordelijkheid van elke projectmanager. Toch gaat het nog vaak fout.

Waarom risicomanagement faalt
Er zijn een aantal kritische factoren, die succesvol risicomanagement nog geregeld in de weg staan:
  • Te vaak komt men niet verder dan het inventariseren van de risico’s. Het nemen en uitvoeren van maatregelen wordt vaak achterwege gelaten, laat staan het evalueren en actualiseren van de risicoanalyse. De context van een project is echter continu onderhevig aan veranderingen waarmee ook de risico’s veranderen. Risicomanagement is dus een cyclisch proces.
  • Een project wordt gemaakt door mensen. De communicatie tussen alle personen in een project blijkt vaak de zwakke schakel te zijn. Ook de communicatie over risico’s. Verschillende culturen en ervaringen zorgen voor verschillende meningen, invalshoeken en belangen. Het niet bespreken van deze aspecten is het grootste risico voor elk project.
  • Een proces sturen op basis van risico’s kan alleen als de achterliggende organisatie(s) daarop ingericht is (zijn). Als er geen standaard risicoparagraaf in voortgangsverslagen opgenomen hoeft te worden, gaat het niet werken. Als er tijdens voortgangsoverleggen niet gekeken wordt naar de actualiteit van risico’s en maatregelen, kan je het net zo goed niet doen. Als er geen stimulans (lees: verplichting) is vanuit het management om over risico’s na te denken, zal het op de werkvloer zeker niet gebeuren. Kortom, verankering in de organisatie is een belangrijke randvoorwaarde.
Risicomanagement loont
Risicomanagement draait om anticipatie en optimalisatie. Door vroegtijdig risico’s in beeld te brengen, en daarop te anticiperen, kunnen tegenvallers grotendeels worden voorkomen. Bovendien kan tijdens het project dusdanig worden gestuurd, dat effecten van ongewenste gebeurtenissen worden geminimaliseerd. Faalkosten voor de GWW-sector worden geschat op 5-15%. Voor bodemsaneringsprojecten lijkt deze 15% zelfs veelal te worden overschreden. Goed risicomanagement kan dit percentage drastisch verlagen. Daarvoor moet risicomanagement wél in elke fase een rol spelen.

Planfase
In de planvormingsfase kunnen risico’s gebruikt worden om verschillende varianten tegen elkaar af te wegen of om een eerste raming op te stellen. Deze fase is uitermate geschikt om in een gezamenlijke sessie alle belanghebbenden bij elkaar te brengen en risico’s te inventariseren en/of prioriteren. De grootste winst die hiermee bereikt wordt, is draagvlak voor het vervolg van het project.

Aanbestedingsfase
In de aanbestedingsfase, of beter nog, daaraan voorafgaand, kan een afweging van de meest geschikte contractvorm mede plaatsvinden op basis van risico’s. Het risicoprofiel dat in deze fase opgesteld wordt, vormt de basis voor de contractuele samenwerking en de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de verschillende contractpartijen. Een praktisch stappenplan hiervoor is opgenomen in de recent verschenen publicatie 274 ‘Risico’s en aanbesteden’ van CROW.

Ontwerpfase
Naarmate een project vordert, wordt steeds meer informatie specifieker en worden ook projectbedreigingen steeds beter zichtbaar. In de ontwerpfase zal er meer zicht zijn op de technische risico’s van het project, waar in een eerder stadium de nadruk ligt op omgevingsgerelateerde risico’s en organisatorische risico’s. Bij een ontwerp zijn andere partijen betrokken dan in de planvorming. Het verdient dan ook aanbeveling om een nieuwe gezamenlijke risicoanalyse uit te voeren.

Uitvoeringsfase
Dat er aan de uitvoering van een project risico’s zijn verbonden, is wel duidelijk. Echter, de risico’s voor deze fase worden nog te weinig structureel in beeld gebracht. Door in voorgaande projectfasen al met uitvoeringsrisico’s bezig te zijn en dit continue aan te scherpen kunnen veel problemen in de uitvoering voorkomen worden. Opvallend is dat met name in de uitvoering veel fouten keer op keer gemaakt worden.

Om risicomanagement lonend te maken, is het cruciaal dat de opdrachtgever en opdrachtnemer beide hun verantwoordelijkheid nemen. Voor goed risicomanagement is het belangrijk dat partijen open communiceren, belangen met elkaar delen, samenwerken en elkaar vertrouwen. Dan komt die beloning (bijna) vanzelf!


drs. Monique Blankers
projectmedewerker afdeling Bedrijven Bodem
Tauw bv





Deel dit artikel:                   





Afscheidsboek Adviescommissie Water
Nieuwsbericht
Wet op de Basisregistratie Ondergrond (BRO) van kracht
Nieuwsbericht
Provinciaal verkeersmanagement Noord-Holland werpt vruchten af
Nieuwsbericht
Jaap van der Graaf-prijs uitgereikt aan Alexander Hendriks
Nieuwsbericht
Platform CB'23 gaat circulair bouwen concreet maken
Nieuwsbericht
Registratie materialen infraprojecten bevordert hergebruik
Nieuwsbericht
Nieuwe verkeersleidingspost in Barendrecht
Nieuwsbericht
Houten verkozen tot Fietsstad 2018
Nieuwsbericht
Combinatie VolkerWessels Hollandia Infra wint aanbesteding Brug Ouderkerk
Nieuwsbericht
Van Veldhoven ontvangt plannen voor duurzaam Nederland
Nieuwsbericht
CROW lanceert www.staatvanhetov.nl
Nieuwsbericht
Infra Relatiedagen 2018: Samen zetten we Duurzame Inzetbaarheid op de kaart. Doet u mee?
Weblogposting
Kamerbrief over data en transparantie in het openbaar vervoer
Nieuwsbericht
UNETO-VNI wil langdurig werklozen kansen bieden in installatiebranche
Nieuwsbericht
Wijziging Aanbestedingswetgeving e-factureren definitief
Nieuwsbericht
Aanmeldingen voor de Innovation Expo 2018 geopend
Nieuwsbericht
Zeespiegel Nederlandse kust in 2017 hoogste ooit gemeten
Nieuwsbericht
Luminext: Projectmanager realisatie en service - 40 uur per week
Weblogposting
Biggelaar Groep neemt Bunnik Groep over
Nieuwsbericht
Infra Relatiedagen 2018: Samenwerking met Stichting IKN
Weblogposting
Rijkswaterstaat met elektrische wagens op weg
Nieuwsbericht
Luminext: Medewerker realisatie en service - 40 uur per week
Weblogposting
Onderzoek naar geluidsscherm A50 bij Son en Breugel afgerond
Nieuwsbericht








[Banners]